محمدجواد ظریف وزیر خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه ۳۰ دسامبر (۹ دی)، با سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه در مسکو دیدار کرد.
او در توییتی نوشت، «در روسیه با سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه این کشور گفتگوی پرباری داشتم. برخلاف دیگران که هزاران مایل دورتر از سواحل خود به جنگافروزی دست میزنند، ایران و روسیه برای صلح در سوریه با یکدیگر همکاری کردهاند و اکنون پیشنهادهای مهمی برای صلح در خلیج فارس ارائه کردهاند. مقصد بعدی: چین»
ظریف طبق عادت با لاپوشانی واقعیتها در کنار خندههای همیشگی به کلّیاتی اشاره کرد که گویا اوضاع خیلی آرام است و او به عنوان وزیر خارجه، کنترل همه چیز را در دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی به دست دارد و نظام دارای ابزاری است که میتواند در زمین دیپلماسی به خوبی بازی کند و روی معادلات تأثیر هم بگذارد. اما روسها به ظریف هشدار دادهاند که توافق اتمی در خطر نابودی قرار دارد.
روزنامه تایمز اسرائیل نوشته لاوروف بعد از دیدار با ظریف گفته اگر آمریکا و اتحادیه اروپا به برجام برنگردند این توافق را باید نابود شده در نظر گرفت. وزیر خارجه روسیه میگوید به دلیل خط مشی مخرّبی که آمریکا در پیش گرفته برجام که یک دستاورد مهم بینالمللی است در حال نابودی است.
لاوروف میافزاید بعضی همکاران در اتحادیه اروپا نیز بر سر وعدههایی که به ایران دادهاند بطور کامل نماندهاند.
با توجه به اظهارات وزیر خارجه روسیه، میتوان گفت آنچه ظریف درباره ملاقاتش با لاوروف نوشت احتمالا برای منحرف کردن افکار عمومی از واقعیت است زیرا او در مورد هشدار مهم روسها درباره نابودی برجام چیزی نگفته و سکوت کرده و به مسئله فرعی یعنی همکاری ایران و روسیه در سوریه پرداخته است.
پیام آنچه لاوروف به ظریف گفت را میتوان اینطور برداشت کرد که جمهوری اسلامی ایران بدون همکاری اروپا و آمریکا برای حفظ برجام روی روسیه هیچ حسابی نمیتواند باز کند.
در این میان، جمهوری اسلامی تلاش کرد با برگزاری رزمایش مشترک با چین و روسیه نشان بدهد که منزوی نیست اما هشدار لاوروف به ظریف بیانگر این است که یک رزمایش سطح پایین نمیتواند برای رژیمی که تا گلو در بحران داخلی و خارجی فرورفته نجاتبخش باشد. آنهم در شرایطی که کمتر از ۲۴ ساعت پس از پایان آن رزمایش با وجود انواع و اقسام تهدیدات و شاخه و شانه کشیدنهای تبلیغاتی برای آمریکا یکی از بزرگترین تیپهای حشدالشعبی مورد حمایت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در عراق پس از حمله جنگندههای آمریکایی با خاک یکسان شد و نزدیک ۱۰۰ نفر کشته و زخمی بر جای گذاشت. منابع عربی میگویند در این حمله دستکم ۴۱ شبهنظامی ایرانی کشته شدند.
شواهد نشان میدهد که سیاستهای چین و روسیه در قبال رژیم ایران به سرعت رو به تغییر است. در ماههای اخیر چینیها فعالیت خود در پروژههای نفت و گاز ایران را متوقف کردند و روسها همکاریهای اتمی خود با جمهوری اسلامی را به حالت تعلیق درآوردند.
مصطفی کواکبیان نماینده مجلس عضو کمیسیون امنیت ملی، ۸ دیماه، گفت «در رابطه با FATF کشورهای دوست مانند روسیه، چین حتی ترکیه و عراق هم هشدار دادهاند که اگر تصویب نشود و نپذیرید، در رابطه با شما به مشکل بر میخوریم و نمیتوانیم روابط بانکی داشته باشیم.»
پیش از این نیز شهابالدین بیمقدار نماینده مجلس عضو «فراکسیون امید» خبر داد که وزارت خارجه روسیه در نامهای به وزارت خارجه اعلام کرده بدون پیوستن به FATF دیگر نمیتواند با ما همکاری کند و قطعا صادرات و واردات ما با مشکل مواجه میشود.
حسن روحانی ۱۷ آذر وقتی متن لایحه بودجه کل کشور در سال ۱۳۹۹ را به مجلس شورای اسلامی تحویل میداد گفت ایران برای پوشش دادن هزینهها ۵ میلیارد دلار هم از روسیه وام میگیرد.
