حسین دهقان وزیر پیشین دفاع جمهوری اسلامی و مشاور علی خامنهای در امور نظامی در مصاحبه با آسوشیتدپرس که ۱۹ نوامبر (۲۹ آبان) منتشر شد به پرسشهایی در مورد تهدید موجودیت اسرائیل، فعالیتهای سیاسی و اقتصادی سپاه پاسداران، برجام و فعالیتهای موشکی، حمایت جمهوری اسلامی از شبه نظامیان، براندازی نظام جمهوری اسلامی و انفجار در تأسیسات اتمی صحبت کرد.
دهقان در بخشی از این مصاحبه ادعا کرد عامل انفجار در تأسیسات اتمی نطنز «قطعاً خرابکاری صنعتی بود» و توضیح داد کسانی که “متولی” [مسئول] نصب یکسری تجهیزات بودند در زمانی تغییراتی را در آنجا ایجاد کردند که منجر به انفجار شده است.
هر چند این بخش از صحبتهای دهقان بازتاب زیادی در رسانههای داخلی و خارجی پیدا کرد اما متن کامل مصاحبه او که با یک روز تأخیر در بعضی خبرگزاریها و روزنامهها منتشر شد حاوی نکات دیگری نیز هست.
آمریکا و اسرائیل باید با ما کار کنند
یکی از پرسشها از او در مورد حملات دائمی اسرائیل به پایگاههای نظامی سپاه قدس و نیروهای نیابتی وفادار به جمهوری اسلامی در سوریه است. او با اشاره به اینکه «ما رسماً اعلام کردهایم از هر جریانی که مقابل اسرائیل بایستد حمایت خواهیم کرد» ادعا میکند «ایران حضور سازمانیافته یا مقرّ در عراق یا سوریه ندارد». وی در عین حال حمله اسرائیل به مواضع سپاه قدس و گروههای نیابتی را «جنایت» خوانده است.
دهقان در ادامه استدلال کرده که حضور نظامی در منطقه برای جمهوری اسلامی «راهبردی» است. او با یکی قلمداد کردن نظام چهل ساله جمهوری اسلامی و کشور باستانی ایران گفته «ما یک موجودیتیم. در طول تاریخ قابل حذفشدن نبودیم… ما مؤثر در منطقه و جهان هستیم. خب چرا میخواهند ما را نبییند و حذفمان کنند؟ باید این واقعیتها را بپذیرند و با آن کار کنند!»
دنبال براندازی نظام نباشند
دهقان در پاسخ به پرسشی در مورد سیاستهای آمریکا در قبال جمهوری اسلامی میگوید آنها از ابتدای انقلاب هدفشان «عدم پذیرش نظام جمهوری اسلامی است و فقط هم دنبال دو چیزند: براندازی یا تسلیم» اما نه نظام قابل براندازی است و نه تسلیم میشویم!
او در ادامه گفته «به نظرم چیزی که میتواند شکل بگیرد، تغییر رویکرد و نگاه آمریکاییهاست. اگر آنان ایران [نظام جمهوری اسلامی] و قدرتش را در منطقه به رسمیت بشناسند، هیچ مشکلی را برای آنان ایجاد نکرده و نمیکند… ما فکر میکنیم که آمریکاییها در عین اینکه توسعهطلب و زیادهخواه هستند، عملگرا هم هستند و کمیعقلانیت در رفتارهایشان وجود دارد. به عبارت دیگر، هزینه- منفعت میکنند و میدانند برای تصمیمهایی که میگیرند چه هزینههایی بهشان تحمیل میشود. امروز هر نوع درگیری با ما، از منظر هزینه منفعت در کوتاه مدت و بلندمدت تامینکننده خواستههای آمریکاییها نیست. ایران تا به امروز همه برنامههای منطقهای آمریکا را با شکست مواجه کرده است و اگر قرار باشد ایران [جمهوری اسلامی] خارج از گردونه آنان در منطقه باشد، هیچ برنامه صلحآمیزی شکل نخواهد گرفت.»
به بیان دیگر دهقان اشاره میکند تا مادامی که رژیم ایران در معادلات آمریکا در منطقه در نظر گرفته نشود نه تنها صلحی وجود نخواهد داشت بلکه دست تهران برای تشدید تنشها باز است. پوشیده نیست منظور دهقان و همفکران او از منافع «ایران» منافع جمهوری اسلامی است چون اساساً کارگزاران جمهوری اسلامی کشور ایران و مردم را یکی از خاکریزهای اسلام تعریف میکنند.
دهقان حضور نظامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سوریه و عراق را خواست ملّتهای منطقه میداند و میگوید: «فرض کنید که اعضای یک خانواده میخواهند کنار یکدیگر زندگی کنند؛ چرا نمیگذاریم زندگی کنند؟ این خانواده زمانی خانواده خواهد بود که این عناصر و اعضا در کنار یکدیگر با هم شکل بگیرد، خودش را حفاظت کند، صیانت کند و رشد و توسعه بدهد.»
او با این استدلال درواقع هرگونه مذاکره بر سر کنار گذاشتن فعالیتهای موشکی و حضور نظامی در منطقه را رد میکند.
کنش ما نامتقارن است
او در ادامه با اشاره به ضرورت ساخت موشک برای دفاع میگوید «توان دفاعی ما هیچ ربطی به هیچ کسی ندارد… در عین حال که میگوییم دنبال ایجاد توانهای آنچنانی نیستیم. اساساً کنش ما نامتقارن است و در جایی سرمایهگذاری کردیم که برایمان ایجاد برتری میکند… این موشک نماد و محصولی از پشتوانه عظیمیاست که در جوانان ما، دانشمندان ما و مراکز صنعتی ما وجود دارد. این توان تعیینکننده است و در صحنه جهانی حرف میزند. آن موشک جنبه ظاهری این توان عمیق و گسترده است.»
منظور دهقان از «کنش نامتقارن» سازماندهی شبه نظامیها در عراق و سوریه و بطور کل خاورمیانه است.
او مدعی شده آمریکاییها با موشک مخالف نیستند “اما میخواهند توان و قدرت بالا را از نا بگیرند و به همین دلیل است که دانشمندان هستهای ما را ترور میکنند و اگر بتوانند جایی خرابکاری صنعتی بکنند، انجام میدهند، جاسوسی میکنند و… آنان دنبال این هستند که عناصر قدرت در جمهوری اسلامیشکل نگیرد و مستقر نشود. ما حتما موشک میسازیم و متناسب با تهدیدات این کار را میکنیم. جمهوری اسلامیدر هیچ شرایطی روی توان دفاعی و عناصر قدرت ملی خود با هیچ کس مذاکره نخواهد کرد.”
با وجود این صحبتهای تهدیدآمیز، دهقان در ادامه ادعا کرده ما به سمت سلاح اتمی نخواهیم رفت.
سبیل جان بولتون به درد ضمانت نمیخورد
در بخش دیگری از این مصاحبه تلویحاً احتمال مذاکره مجدد با آمریکا مطرح شد. سردار پاسدار دهقان مذاکره را رد نکرده اما با اشاره به تجربه مذاکره با آمریکاییها در برجام پرسیده «چگونه میخواهیم به آنان اعتماد کنیم؟ آنان چه وجهالضمانی را میگذارند؟ در گذشته میگفتند اگر کسی میخواست قول قطعی بدهد، یک تار سبیل میگذاشت، حالا آنان که سبیل ندارند بجز بولتون که آنهم به درد ضمانت نمیخورد!»
آسوشیتدپرس از رسانههای مخالف سیاستهای ترامپ و از حامیان جو بایدن است. مصاحبه این خبرگزاری با یکی از مشاوران خامنهای در امور نظامی در شرایطی که مقامات جمهوری اسلامی امیدوارند با روی کار آمدن بایدن از تحریم ها و فشارهای آمریکا کاسته شود میتواند معنادار باشد. درواقع آنچه دهقان در این مصاحبه میگوید میتواند به نیات و سیاست “بیت خامنهای” بسیار نزدیک باشد.
آنچه جمهوری اسلامی به اسم «منافع ایران» برای خود میخواهد تضمین بقای نظام است که تا حالا آن را با تکیه بر تهدیدات موشکی و حمایت از شبه نظامیان و فعالیتهای مشکوک اتمی و تروریسم تأمین کرده است. ۱۲ شرطی که مایک پمپئو در سال ۲۰۱۷ در برابر رژیم گذاشت پاشنه آشیل جمهوری اسلامی است و زمامداران رژیم این امید را دارند که تیم بایدن در قبال تهران نرمتر رفتار کند.
تضمین امنیتی و بقا برای مقابله با مردم ایران چیزیست که جمهوری اسلامی همواره در ارتباط با غرب مطرح کرده ولی ترامپ در طول این چهار سال ریاست جمهوری خود نه تنها به آن تن نداد بلکه پا روی شریان رژیم یعنی تروریسم و پولشویی و شبه نظامیان و موشکهایش گذاشت.
دوباره برجام!
روزنامه «اعتماد» که مدیرمسئول آن الیاس حضرتی از فرماندهان پیشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است و از برجام حمایت میکند روز شنبه اول آذر در گزارشی با عنوان «دوباره برجام» با امید و خوشبینی بسیار نوشته «ايران، ۱+۴ و جو بايدن اراده و انگيزه سياسی را برای احيای توافق هستهای دارند». این روزنامه همچنین نوشته «ظريف، هفته گذشته پيام تهران را به گوش جو بايدن كه برجام متولد دولت متبوعش بود، رسانده و حالا كارشناسان میگويند كه توپ در زمين جو بايدن است.»
در مقابل اما چهرههای سیاسی و رسانههای نزدیک به سپاه پاسداران و ولایتمداران القا میکنند مخالف برجاماند حال آنکه واقعیت این نیست. عطش دولت حسن روحانی و تیم ظریف و اصلاحطلبان برای احیای برجام درواقع همان خواست نظام و ولایتمداران است که از زبان این جریان سیاسی ابراز میشود. اتفاقاً حسین دهقان در گفتگو با آسوشیتدپرس هرچند میگوید جمهوریخواهان و دموکراتها هر دو دنبال براندازی بودند اما صریحاً میگوید اگر رویکرد آمریکا تغییر کند و جمهوری اسلامی را به رسمیت بشناسد و دنبال براندازی نباشد تهدیدات و تنشهای منطقهای کاسته خواهد شد.
مسئله اساسی این است که نه دهقان در مورد «حقوق بشر» و خواستههای مردم ایران موضوعی مظرح کرده و نه دو خبرنگار آسوشیتدپرس (ناصر کریمی و جان گمبریل)! آنهم در سالگرد کشتار آبان ۹۸ و در شرایطی که اکثریت مردم ایران جمهوری اسلامی را نمیخواهند. واکنش حکومت به اعتراضات مسالمت آمیز آنها سرکوب خونین و بازداشت و شکنجه است. احیای احتمالی برجام توسط دولت احتمالی جو بایدن، امتیازاتی در زمینههای اقتصادی و سیاسی برای نظام جمهوری اسلامی خواهد داشت که نتیجه آن تقویت یک نظام استبدادی مذهبی است که حقوق شهروندان خود را وحشیانه زیر پا میگذارد و پاسخ اعتراضات آنها را که برای حقوق اولیه انسانی و مطالبات اقتصادیست با مشت آهنین میدهد.
https://mykayhan.org/1399/07/22/%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%86%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%B1
همزان با کشمکشهای انتخاباتی در آمریکا محمدجواد ظریف در مصاحبه با ایرنا گفته «اگرچه ما ایالات متحده را شکست دادیم، اما اقتصاد داخلی تحت تحریم های ترامپ متحمل ضرر شد. واقعیت این است که سیاست ایالات متحده به شکست منجر شد و ادامه آن محکوم به شکستهای بیشتر است.»
او که پس از اعلام پیروزی بایدن به عنوان پیروز انتخابات زبانش باز شده و دوباره به صحنه آمده همچنین گفته اگر آمریکا بخواهد به برجام بپیوندد ما آماده مذاکرهایم. او مدعی شده آمریکا در شرایطی نیست که برای مذاکره شرط بگذارد و کسی که میتواند شرط بگذارد ایران است.
علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی بارها تأکید کرده هیچ مذاکرهای با آمریکا نخواهد داشت اما این را هم گفته که در صورت لغو تحریمها و جبران خسارت آن در چارچوب برجام دولت اجازه مذاکره با واشنگتن را دارد. گرچه اصولگرایان و انقلابیون برای طرح پیشنهاد مذاکره به ظریف میتازند اما این فقط نمایش است و محال است او بدون اجازه خامنهای در مورد مذاکره صحبت کند. بنابراین «دوگانهی مذاکره کردن/نکردن» محصول سیاستهای خامنهای است.
در حال حاضر گذشته از خشم و انزجار و اعتراضات مردم، موجودیت نظام جمهوری اسلامی به برجام گره خورده است. جمهوری اسلامی در داخل ایران با نارضایتیهای شدید روبروست و تنها راهش برای حفظ قدرت، سرکوب است. در حوزه فرامرزی نیز تهدیدات اتمی و موشکی و منطقهای ابزار رژیم برای حفظ توازن قدرت و درواقع باجگیری است. احیای برجام با همان وضعیتی که در دولت اوباما توافق شد یعنی سرازیر شدن مجدد پول به کیسه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. اکنون همانها که برجام را به سرانجام رساندند از جمله وندی شرمن و فدریکا موگرینی از یکسو و لابیگران نظام مانند نایاک از سوی دیگر، باز تلاش خود را برای احیای آن از سر گرفته اند.
