با اینکه مقامات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی از جمله عباس عراقچی وزیر خارجه در مصاحبهها و اظهارنظرهای خود دومین گفتگو با آمریکا را که شنبه ۳۰ فروردین در رُم برگزار شد، «مثبت و سازنده» ارزیابی کردهاند، اما استیو ویتکاف فرستاده دونالد ترامپ اظهار نظری درباره روند این گفتگوها نکرده است.
هرچند برخی منابع به نقل از «مقام یا مقامات ارشد آمریکایی» از پیشرفت در دور دوم گفتگوها خبر دادند و گفته شد که کارشناسان فنی به زودی بحثهای تخصصی را پیش خواهند برد، اما گفته میشود که جمهوری اسلامی تضمینهایی را از آمریکا خواسته که بعید است دونالد ترامپ آنها را قبول کند.
همچنین بیان میشود هنوز تیم مذاکره کننده آمریکا جزئیات شروط خود برای معامله را مطرح نکرده و صرفاً طرفین بحث درباره کلیات مذاکره را «مثبت» ارزیابی کردهاند و جزئیات دشوار هنوز بطور شفاف مطرح نشده است.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی روز دوشنبه اول اردیبهشت ۱۴۰۴ گفت «مطالبه اساسی ما در هر مذاکرهای برداشتن تحریمهاست به نحوی که آثار ملموس و کاملا موثری داشته باشد!» اما به نظر میرسد آمریکا برداشته شدن تحریمها را منوط به شروطی کرده که انجام آنها برای جمهوی اسلامی بسیار دشوار و یک شکست تمامعیار خواهد بود.
هرچند سنبه پر زور دونالد ترامپ باعث عقبنشینی حقیرانه علی خامنهای و در نهایت آغاز مذاکرات مستقیم شد اما در خود حکومت ایران نیز حساب ویژهای روی موفق بودن مذاکره که برای جمهوری اسلامی به «رفع تحریمها» گره خورده، باز نکردهاند.
در این ارتباط روزنامه «کیهان» چاپ تهران در سرمقالهاش مینویسد «مذاکرات هستهای مقدمهای است برای انجام مذاکرات بعدی اینبار بر سر توان موشکی، منطقهای، باز شدن راه مذاکره بر سر سایر مؤلفههای قدرت ایران و از دست رفتن این مؤلفهها بدون کمترین تردید یعنی جنگ.»
اسرائیل هیوم: مذاکرات شکست میخورد
روزنامه «اسرائیل هیوم» به نقل از یک منبع غیردولتی اسرائیل از قول یک مقام ارشد آمریکایی میگوید، «اسرائیل نباید از انجام گفتگوها میان جمهوری اسلامی و آمریکا درباره برنامه هستهای نگران باشد، زیرا وقتی آمریکاییها فهرست کامل شروط خود را ارائه کنند، مذاکرات بهم خواهد خورد.»
به گفته این مقام آمریکایی «ترامپ بطور کامل از تهدید شدید ناشی از حکومت ایران آگاه است… او مذاکرات را به شیوه خودش پیش میبرد و دقیقاً میداند چه میکند.»
این مقام آمریکایی همچنین تأکید کرده است «با وجود گزارشهایی از پیشرفت در دو دور گفتگو بین آمریکا و ایران، این گفتگوها احتمالا طی چند هفته آینده و با ارائه کامل خواستههای آمریکا فرو خواهد پاشید.»
به گفته منبع اسرائیلی، «آمریکاییها از خواستههای اصلی دولت ترامپ عقبنشینی نکردهاند: برچیدن کامل زیرساخت هستهای ایران بر اساس الگوی لیبی، توقف توسعه موشکهای بالستیک، و پایان فعالیت گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در سراسر خاورمیانه.»
منبع اسرائیلی که گرچه مقام دولتی نیست، اما روابط نزدیکی با مقامات ارشد دولت ترامپ دارد، گفت: «باید اجازه دهیم ترامپ اوضاع را به شیوه خودش مدیریت کند. روش خاصی دارد، اما میداند چه میکند.»
با وجود ادعای روند مثبت در مذاکرات، خبرگزاری چینی «شینهوا» نیز پیشبینی کرده است رسیدن به یک توافق جامع میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده دور از دسترس است.
در این میان «بنیاد کارنگی» که خبر داده بود قرار است یک نشست مجازی پرسش و پاسخ با عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی برگزار کند، از لغو آن خبر داد. این بنیاد با «ابراز تأسف» علت لغو برنامه را چنین توضیح داده است: متعاقب قالب برنامهای که بر سر آن توافق شده بود، عراقچی خواستار تغییراتی در آن شد. این تغییرات توانایی مجری و همچنین مخاطبان را برای طرح پرسش از وزیر خارجه جمهوری اسلامی به شدت محدود میکرد. در نتیجه «کارنگی» تصمیم گرفت این برنامه را لغو کند!
بزرگترین مانع توافق نتانیاهو است!
جاوید قربان اوغلو از دیپلماتهای پیشین جمهوری اسلامی در مقالهای با عنوان «بزرگترین مانع توافق نتانیاهو است» در روزنامه «اعتماد» مینویسد: «اسرائیل و شخص نتانیاهو اصلیترین مانع و مهمترین بازیگر تأثیرگذار در مناسبات ایران و آمریکاست، مدیریت این مقطع حساس از لوازم عبور از شرایط بحران و قرار گرفتن در مسیر تفاهم و توافق است.»
او تأکید میکند: «تردید نباید کرد تشدید منازعه بین ایران و اسرائیل خواست نتانیاهو و وادار کردن امریکا به حمایت از خود و برخورد نظامی با ایران است.»
در آستانهی سومین گفتگوی نمایندگان جمهوری اسلامی و آمریکا دلالهای معامله جمهوری اسلامی و آمریکا از جمله جریان اصلاحطلب با استفاده از آثار مثبت مصنوعی اقتصادی با وجود امتناع جامعه، دست از فروش امید کاذب بر نمیدارند. آنها بعضی تغییرات در بازارهای مالی مثل کاهش اندک قیمت دلار، ورود دو هواپیما و رشد قطرهای بورس را به عنوان تأثیرات مثبت مذاکرات مسقط و رم در بوق رسانههای وابسته میدمند.
این در حالیست که در سال ۲۰۱۸ بعد از خروج آمریکا از برجام، ترامپ «۱۲ شرط» برای یک توافق «جدید» و «خوب» گذاشت. این شروط آنقدر سنگین بود که حکومت نپذیرفت. آن شروط در حالی بود که جمهوری اسلامی ابزار تهدید زیادی برای چانهزنی داشت. اما حالا بخشی از آن ابزار از جمله گروههای تروریستی و فعالیت نیابتیها و تهدیدات از سوریه در بغل گوش اسرائیل به شدت صدمه خورده است. به این ترتیب به نظر میرسد دست حکومت خالیتر از آن است که بتواند به انجام معامله و خریدن زمان برسد.
