بیژن فرهودی – کشف جسد آلبرتو نیسمان، 51 ساله، دادستان پیشین آرژانتین که مأمور تحقیق در مورد بمبگذاری سال 1994 در مرکز یهودیان بوئنوس آیرس بود، این پرسش را مطرح میکند که آیا مرگ وی آن گونه که مقامات آرژانتین میگویند خودکشی بوده و یا اینکه وی به سفارش رژیم ایران و یا حتا دولت کنونی آرژانتین به قتل رسیده است تا راز دخالت جمهوری اسلامی در آن بمبگذاری هرگز فاش نشود.
آلبرتو نیسمان قرار بود روز دوشنبه 19 ژانویه در یک جلسه غیرعلنی در پارلمان آرژانتین شواهد و مدارکی را ارائه دهد که به گفته او نشان از تلاش خانم کریستینا کیرشنر رییس جمهوری آرژانتین برای بیگناه جلوه دادن جمهوری اسلامی در حادثه بمبگذاری سال 1994 دارد که 85 کشته و دهها زخمی بر جای گذاشت.
نیسمان طی یک دهه گذشته به تحقیق در مورد این پرونده پرداخته بود و دو سال پیش کار روی یک پرونده 300 صفحهای را آغاز کرد که قرار بود بعد از ظهر دوشنبه در اختیار پارلمان آرژانتین گذاشته شود. نیسمان گفته بود که با یک سری عملیات شنود گسترده مکالمات، موفق شده پرده از راز این بمبگذاری که تا کنون هیچ کس به خاطر آن مجرم شناخته نشده است، بردارد. نیسمان، یک هفته پیش، پرزیدنت کیرشنر و وزیر خارجه او را متهم کرده بود که در ازای خرید نفت با شرایط سهل از جمهوری اسلامی و فروش گندم به ایران، قصد دارند نقش رژیم ایران را در این بمبگذاری به اصطلاح «پاک» کنند.
ایران از همان ابتدا به عنوان یکی از مظنونین اصلی در این بمبگذاری معرفی شد هر چند تهران هر گونه دخالت در این ماجرا را همواره تکذیب کرده است.
دو سال پیش از آن حمله نیز سفارت اسراییل در بوئنوس آیرس هدف یک بمبگذاری قرار گرفت و بر اثر آن 29 تن جان باختند. سازمان «جهاد اسلامی» در فلسطین که زیر چتر حزبالله لبنان فعالیت میکند و از رژیم ایران نیز پول و اسلحه دریافت میدارد، مسئولیت آن بمبگذاری را بر عهده گرفت. اما به نوشته دیلی تلگراف لندن، در عالم جاسوسی کمتر تردیدی وجود داشت که ایران در پس هر دو حمله بوده است. در آن زمان ایران از تصمیم آرژانتین به قطع همکاریهای هستهای با جمهوری اسلامی خشمگین بود. آرژانتین از بیم آنکه فعالیتهای اتمی ایران به مقاصد صلحآمیز محدود نباشد، ارسال سوخت اتمی به جمهوری اسلامی را قطع کرد.
به گفته ناظران، ایران در آن زمان همچنین برنامهای را برای ترور مخالفان خود در خارج از کشور اجرا میکرد. بر اساس یک سند دولت فرانسه زیر عنوان «حزبالله جهانی» از سال 1987 تا 1993 حدود 18 تن از مخالفان رژیم اسلامی در اروپا به قتل رسیدند. سازمان سیا نیز برآورد میکند که از سال 1989 تا 1996 شبکه حزبالله عامل 200 حمله جدی بود که صدها کشته بر جای گذاشت. با این همه، جمهوری اسلامی پیوسته تکذیب کرده است که در پس این حملات تروریستی قرار داشته است.
آرژانتین در سال 2006 رسما حزبالله را به دست داشتن در بمبگذاری مرکز ملّی یهودیان متهم کرد و یک سال بعد نیز 6 تبعه ایران را به ارتباط با این حمله متهم کرد. در میان اسامی این 6 تن از جمله نام احمد وحیدی وزیر دفاع دولت احمدی نژاد و محسن ربّانی رایزن فرهنگی سفارت ایران در بوئنوس آیرس که مغز متفکر آن بمبگذاری شناخته شده، در اختیار اینترپول قرار گرفت.
در سال 2013 رییس جمهوری آرژانتین اعلام کرد که این کشور و ایران با تشکیل یک کمیسیون تحقیق در مورد حادثه بمبگذاری 1994 موافقت کردهاند. تشکیل این کمیسیون مورد انتقاد کسانی قرار گرفت که تصور میکردند دولت آرژانتین برای پاک کردن اثر انگشت ایران در این بمبگذاریها با مقامات ایرانی تبانی کرده است. کمیسیون حقیقتیاب از 5 قاضی مستقل که هیچ یک از آنها ایرانی یا آرژانتینی نخواهند بود تشکیل خواهد شد. یک سخنگوی اسراییلی تشکیل این کمیسیون را به مثابه این خوانده بود که از یک قاتل بخواهند در مورد قتلی که انجام داده تحقیق کند!
اکنون با مرگ آلبرتو نیسمان معلوم نیست که چه بر سر پرونده بمبگذاری بوئنوس آیرس خواهد آمد و آیا هویت آمران و عاملان آن هرگز مشخص خواهد شد یا خیر.
وزارت امور خارجه اسراییل با صدور اعلامیهای ضمن اظهار تأسف از مرگ نیسمان، ابراز امیدواری کرده است که مقامات آرژانتین به کار نیسمان ادامه دهند و تمام تلاش لازم را برای سپردن عاملان آن حادثه خونین به دست عدالت به عمل آورند.
هر چند سرویس امنیتی آرژانتین، مرگ نیسمان را بر اثر اصابت گلوله یک تپانچه کالیبر 22 خودکشی میداند اما بسیاری با این نظریه موافق نیستند از جمله الیسا کاریو رهبر یک حزب مخالف دولت آرژانتین که معتقد است این دادستان آرژانتینی ترور شده است.
