کامیار بهرنگ- تهران در هفته گذشته شاهد دو قفله شدن ترافیک خود شده است. ترافیک در پایتخت موضوع جدیدی نیست اما در هفته گذشته بنا به آنچه روزنامههای داخلی نیز گزارش دادهاند به شکلی «غیر طبیعی» در آمده است.البته باید گفت همین غیرطبیعی بودن هم به نوعی در تهران طبیعی شده است و شهروندان عادت کردهاند هر بار یک توجیه جدید از مسئولان بشنوند. آغاز سال تحصیلی، بارش برف و باران، بازگشت مسافران در مسافرتها و دهها مورد دیگر؛ اما آخرین ادعای رئیس پلیس راهنمایی رانندگی تهران در نوع خود هم جدید و هم کاملا غیرطبیعی بود.
عدم پیشبینیهای لازم برای اتفاقاتی کاملا قابل پیشبینی
محمدرضا مهماندار، رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ در مصاحبهای با اشاره به «پایان ماه صفر» به عنوان علت اصلی ترافیکهای اخیر در تهران گفته است: «بسیاری از شهروندان مشغول انجام کارهای خود بودند تا از تهران خارج شده و پس از آن نیز موج بازگشت آنان سبب افزایش حجم ترافیک در معابر شد ضمن اینکه طی مناسبتهای این هفته نیز برخی از شهروندان در مراکز مذهبی و حسینیه ها حاضر شده و به عزاداری پرداختند که همین عامل سبب افزایش حجم ترافیک در معابر منتهی به این مراکز شد». مهماندار البته به «ورود موج سرما، کاهش طول روز، همزمانی شروع برخی مشاغل با پایان کار ادارات» هم اشاره کرده است. اما این سردار راهنمایی و رانندگی نمیگوید کدام یک از مواردی که اشاره کرده قابل پیشبینی نبودهاند تا بتوان راهکارهای مناسب مقابله با آن را برنامهریزی و اجرا کرد. مگر اینکه رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ نداند در زمستان هوا سرد میشود، برف و باران بیشتر میبارد، غروب آفتاب زودتر است و وقتی تعطیلات است مردم برای سفر از شهر دودگرفتهی تهران فرار میکنند.
محسن سرخو، رئیس کمیته حمل و نقل شورای اسلامی شهر تهران یکی از کسانی است که ادعای رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ را رد کرده و باور دارد که «ترافیکهای اخیر تهران نه حاصل بارش بودند و نه بازگشت حجم بالایی از خودروهای سفرکرده به شهر». این مقام مسئول «گسترش حمل و نقل عمومی را راهکار اساسی و امن مقابله با مشکل ترافیک تهران» عنوان کرده است.
مردمِ همیشه مقصر، مسئولانِ همیشه فعال!
وقتی پای سود باشد جان و زندگی مردم بیاهمیت میشود
مهماندار که یا به دنبال محدودیت است یا مقصر جلوه دادن مردم (که البته در مورد نقش مردم در جای خود باید صحبت شود) در مصاحبهی خود به اضافه شدن روزانه ۱۰۰۰ دستگاه خودرو و موتورسیکلت به تهران اشاره میکند. اینجاست که اتفاقا مشخص میشود رئیس پلیس راهور تهران حاضر نیست بگوید چرا سودی را که از این پلاک کردن به حساب پلیس سرریز میشود متوقف نمیکند تا دست کم تکلیف اتومبیلهای فرسوده روشن شود.
باید گفت مشکل شهر تهران میتواند تمام مواردی باشد که مقامات مسئول به آنها اشاره کردهاند، اما اصل ماجرا را باید در سرازیر کردن نزدیک به ۳۶۵۰۰۰ اتومبیل و موتورسیکلت در سال به شهری جستجو کرد که تعداد خروجی وسایل نقلیه فرسوده آن بسیار کمتر از این تعداد است.
فنآوری و کمک به حل مشکل آلودگی و ترافیک تهران
یکی از موضوعات مهمی که کمتر به آن پرداخته میشود استفاده از فنآوری برای حل این مشکلات است. در واقع زمانی که چرخه خریدهای اینترنتی از پرداخت آسان تا دریافت به موقع و امن میتواند بسیاری سفرهای غیرضروری شهری را کاهش دهد، این موضوع جدا از اینکه از حجم ترافیک کم میکند میتواند برای سلامت افراد در روزهای آلوده نیز مفید باشد.
در این مسیر باید یک سیستم مشخص تعریف شود و تنها شورای شهر تهران، شهرداری و پلیس راهور نیستند که نقش ایفا میکنند. در واقع از سیستم بانکی تا پست، از وزارت مخابرات تا صدا و سیما نقشی مهم برای فرهنگسازی و اجرا بر عهده دارند. برنامهریزی برای انجام چند کار همزمان در مسیری مشترک نیز نیازمند در اختیار نهادن آگاهیهای لازم در وبسایتهای ادارهها، سازمانها و وزارتخانههاست، موضوعی که کمتر به آن توجه میشود.
