احمد رأفت – «کنفرانس وزیران برای ارتقای آینده صلح و امنیت در خاورمیانه» که با سخنرانی وزرای خارجه آمریکا و لهستان، مایک پمپئو و یاتسک چاپوتوویچ، در صبح روز پنجشنبه، ۱۴ فوریه ۲۰۱۹، آغاز شده بود، با کنفرانس مطبوعاتی مشترک این دو میزبان در عصر همان روز به پایان رسید.
اتفاق‌نظر در مورد جمهوری اسلامی
در نشست رسانه‌ای دو وزیر خارجه، تنها به دو روزنامه‌نگار، یکی آمریکایی و دیگری لهستانی، اجازه مطرح کردن پرسشی را دادند. اولین پرسش را روزنامه‌نگاری آمریکایی مطزح کرد: «گفته شده بود این کنفرانس در مورد ایران نیست، پس چرا همه شرکت‌کنندگان در گفتگوهای رسانه‌ای فقط از این کشور صحبت می‌کنند؟» وزیر خارجه لهستان در پاسخ گفت: «من هم شگفت‌زده شدم که چرا نمایندگان تمام کشورهای حاضر در کنفرانس جمهوری اسلامی را مشکل ارزیابی می‌کنند!» یاتسک چاپوتوویچ، در خاتمه افزود که «لهستان نیز سیاست‌های ایران را مخرب می‌داند.»
مایک پمپئو نیز در پاسخ به همین پرسش افزود: «در این کنفرانس شاید ما در مورد نحوه برخورد با مشکلی به نام ایران اختلاف نظر داشتیم، ولی همه هم‌نظر بودیم که جمهوری اسلامی ایران یک تهدید است. در سالن [کنفرانس] حتی یک نفر هم در دفاع از ایران کلمه‌ای نگفت و هیچکدام از شرکت‌کنندگان نیز اتهاماتی را که به این کشور وارد می‌شد نفی نکردند».
در کنفرانس ورشو، ۶۳ کشور و دو نهاد (پیمان آتلانتیک شمالی/ناتو و اتحادیه اروپا) نیز حضور داشتند. در مجموع ۴۰ کشور ریاست هیات اعزامی به کنفرانس ورشو را به وزیران خارجه خود سپرده بودند، دو کشور اروپایی در سطح معاون نخست وزیر شرکت داشتند و البته از اسرائیل نیز بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر، در رأس هیأتی به لهستان آمده بود. وزرای خارجه دوازده کشور اروپایی، از جمله بریتانیا، ایتالیا و اتریش نیز در این کنفرانس شرکت کردند.
سخنان صریح مایک پنس علیه جمهوری اسلامی
سخنرانی مایک پنس، معاون رئیس جمهور آمریکا، بیش از دیگر سخنرانان توجه بیش از ۴۰۰ روزنامه‌نگاری که این نشست را پوشش می‌دانند، جلب کرد. مایک پنس بدون استفاده از بیان رایج دیپلماسی و بسیار صریح عملکرد اروپا در رابطه با جمهوری اسلامی را به نقد کشید. معاون رئیس جمهور آمریکا به کشورهای اروپایی هشدار داد که تلاش آنها برای دور زدن تحریم‌هایی که آمریکا علیه جمهوری اسلامی اتخاذ کرده است «می‌تواند به روابط دو سوی آتلانتیک خدشه وارد کند». مایک پنس با اشاره به ساز و کار ویژه مالی که اخیرا توسط آلمان، بریتانیا و فرانسه راه‌اندازی شده است آن را «تلاشی برای دور زدن تحریم‌هایی خواند که آمریکا علیه یک کشور جنایتکار به تصویب رسانده است». این رفتار اروپا، به گفته مایک پنس، نه تنها جمهوری اسلامی را قویتر می‌سازد، بلکه فاصله بین اروپا و آمریکا را نیز بیشتر می کند». مایک پنس گفت «ما انتظار داریم متحدین اروپایی ما از برجام خارج شوند و به ما بپیوندند.»
البته مسئله خروج ار برجام در دستور کار اروپا قرار ندارد و یاتسک چاپوتوویچ وزیر خارجه لهستان، به وضوح این مسئله را در کنفرانس مطبوعاتی پایانی نشست ورشو اعلام کرد. یک دیپلمات برجسته اروپایی نیز به کیهان لندن گفت: «ما نه تنها نگرانی‌های آمریکا را درک می‌کنیم بلکه خودمان نیز شدیدا نگران سیاست‌های مخرب جمهوری اسلامی در منطقه و جهان هستیم، ولی برخلاف دولت دونالد ترامپ ما معتقدیم که باید کانالی برای گفتگو با تهران را باز گذاشت، بنابراین تا زمانی که جمهوری اسلامی به برجام پایبند بماند، از این پیمان خارج نخواهیم شد، زیرا خروج کشورهای اروپایی از برجام به معنای هل دادن ایران در آغوش چین و روسیه است.»
مایک پنس اما در صحبت‌هایش اشاره کرد که «آمریکا با خروج از برجام نشان داد که کنار مردم ایران ایستاده و در نظر دارد با رژیم حاکم بر این کشور مقابله کند». معاون رئیس جمهور آمریکا در ادامه یادآوری کرد «در سال ۲۰۰۹ که دولت ایران برای ماندن در قدرت، آرای مردم در انتخابات را از آنها دزدید و مردم به خیابان آمدند، دولت وقت آمریکا تا زمانی که کتگره مصوبه‌ای در حمایت از این مردم بخ تصویب نرساند، سکوت اختیار کرده بود.» به گفته مایک پنس، در سال ۲۰۰۹ «دنیا فرصتی را از دست داد ولی این بار مصمم هستیم محکم در مقابل رژیم ایران بایستیم.»
«طرح قرن» برای صلح در خاورمیانه
در کنفرانس ورشو یکی دیگر از پرونده‌های مطرح که در پشت درهای بسته به گفتگو گذاشته شد، پرونده صلح در خاورمیانه بود. کاخ سفید می‌گوید طرحی برای پایان دادن به این بحران قدیمی دارد که نام «طرح قرن» به روی آن گذاشته شده است. تدوین این طرح را دونالد ترامپ به جرد کوشنر، داماد و مشاورش سپرده است. جرد کوشنر در ورشو اعلام کرد این طرح در مرحله نهایی قرار دارد ولی تنها پس ار انتخابات زودهنگام در اسرائیل، که قرار است در ماه آوریل برگزار شود، به بحث گذاشته خواهد شد.
در پایان این نشست در پشت درهای بسته، تلاش روزنامه‌نگاران رسانه‌ها برای به دست آوردن اطلاعات بیشتر از منابع غربی و آمریکایی بدون نتیجه ماند.
کشورهای شرکت‌کننده در کنفرانس ورشو در کنار دو نهاد ناتو و اتحادیه اروپا عبارت بودند از:افغانستان، آلبانی، الجزیره، عربستان سعودی، آرژانتین، ارمنستان، استرالیا، اتریش، جمهوری آذربایجان، بحرین، بلژیک، بلغارستان،برزیل، کرواسی، قبرس، جمهوری چک، دانمارک، مصر، استونی، فنلاند، فرانسه، یونان، گرجستان، اسپانیا، هند، ایرلند، اسرائیل، ژاپن، یمن، اردن، کانادا، قطر، کنیا، کلمبیا، کره جنوبی، کویت، لیبریا، لتونی، لوکزامبورگ، لیتوانی، مالتا، مراکش، هلند، آلمان، نیجریه، نروژ، نیوزلند، عمان، لهستان، پرتغال، رومانی، اسلواکی، اسلوانی، آمریکا، سوئد، تایلند، تونس، ترکیه، اوکراین،مجارستان، انگلیس،ایتالیا، امارات متحده عربی.
