حامد محمدی- در گیر و دار افزایش تنشها میان جمهوری اسلامی ایران با آمریکا متحدانش در خاورمیانه، رزمایش مشترک نیروی دریایی روسیه، چین و ایران با عنوان «کمربند امنیتی دریایی» از روز جمعه ششم دی (۲۷ دسامبر) در شمال اقیانوس هند و دهانه دریای عمان آغاز شد.

مقامهای نظامی و سیاسی جمهوری اسلامی با تبلیغات زیاد اعلام میکنند برای اولین بار پس از پیروزی انقلاب است که ایران در یک رزمایش مشترک با چین و روسیه، دو قدرت نظامی دنیا، شرکت میکند. آنها این رزمایش را به عنوان یک نقطه عطف سیاسی و منطقهای قلمداد میکنند.
امیر دریادار دوم غلامرضا طحانی معاون عملیات نیروی دریایی ارتش و سخنگوی این رزمایش گفته، «قطعاً کشورهایی که از نظر اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، دفاعی و امنیتی نزدیکی بیشتری با هم دارند، دست به دست هم میدهند تا برقراری امنیت و جمعی بودن آن میسر شود.»
این مقام نظامی توضیح داده اهداف این رزمایش تقویت امنیت تجارت دریایی بینالمللی و مقابله با دزدی دریایی و تروریسم دریایی و تبادل اطلاعات در حوزه امداد و نجات دریایی و تبادل تجربیات عملیاتی و تاکتیکی است.
به گفته او نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز در این مانور شرکت دارد و تمرینات تاکتیکی از جمله نجات شناور دچار حریق، آزادسازی شناور مورد تعرض قرار گرفته، تیراندازی علیه اهداف مشخص و سایر تمرینات تاکتیکی و عملیاتی در این رزمایش پیشبینی شده است.
رژیم ایران به دنبال خروج از انزوا با تکیه بر چین و روسیه است. سخنگوی نیروی دریایی ارتش در رزمایش «کمربند دریایی» همچنین تاکید کرده «برگزاری این رزمایش به معنای این است که روابط سه کشور ایران، روسیه و چین به سطح معناداری رسیده است و این روند در سالهای آینده نیز ادامه خواهد داشت و از مهمترین دستاوردهای این رزمایش این است که جمهوری اسلامی ایران قابل منزوی شدن نیست.»
https://twitter.com/iribnewsFa/status/1210451424204730368
در این رزمایش ناوگروه «دریای بالتیک» روسها شامل ناو «یاروسلاو مودری» (Yaroslav Mudry) و کشتی سوخترسان «یلنیا» (Yel’nya) و یدککش «ویکتور کونتسکی» (Victor Konetsky) و ناوشکن چینی «شینینگ» (Xining destroyer) مشارکت دارند.
ناوگروه روسی در حالی در این رزمایش حاضر شده که نیروهای آن از روز ۱۶ تا ۱۹ دسامبر (۲۵ تا ۲۸ آذر) در رزمایش مشترک با هند به نام «ایندرا-۲۰۱۹» شرکت داشتند که از بزرگترین رزمایشهای هوایی، زمینی و دریایی در آسیاست.
https://youtu.be/37mBBKR8kSQ
حضور بسیار سطح پایین روسیه و چین در رزمایش «کمربند دریایی»
ناو روسی «یاروسلاو مودری» به شماره بدنه ۷۲۷ که رسانههای جمهوری اسلامی از آن به عنوان ناو مجهز یاد میکنند در زمره ناوشکنهای ضعیف روسیه است و معمولا برای مأموریتهای طولانی و کمهزینه استفاده میشود. ضمن اینکه نیروهای این ناوگروه حاضر در رزمایش «کمربند امنیتی دریایی» بلافاصله بعد از یک ماموریت سنگین راهی شمال اقیانوس هند شدند و همپای چینیها روزهای کریسمس را در بندر چابهار و حوالی بابالمندب و دریای عدن میگذرانند.
و اما هدف چین و روسیه از این رزمایش با آنچه جمهوری اسلامی به دنبال آن است همخوانی ندارد.
مسئولان دفاعی چین میگویند این رزمایش «یک مبادله نظامی عادی» و در راستای قوانین و مقررات بینالمللی است و هیچ ربطی به شرایط منطقهای ندارد اما ابوالفضل شکارچی سخنگوی ارشد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی این رزمایش را «بسیار مهم» خوانده و هدف از آن را تقویت و افزایش امنیتی تجارت بینالمللی در منطقه و مقابله با تروریسم و دزدی دریایی عنوان کرده است!
خبرگزاری فارس نزدیک به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی حتی مدعی شده اعزام ناو «یاروسلاو مودری» از سوی روسیه برای شرکت در این رزمایش ارسال غیرمستقیم و زیرپوستی پیام به آمریکاست! در حالی که این ناو پس از رزمایش مشترک با هند راهی ایران شد و نه به صورت اختصاصی برای شرکت در این رزمایش!
نظامیها و مقامات سیاسی جمهوری اسلامی و همسو با آنها رسانههای حکومتی به نوعی القا میکنند که گویا این رزمایش یک اردوکشی قدرتمند در مقابل آمریکاست در حالیکه اهداف دو کشور اصلی این رزمایش یعنی روسیه و چین و ظرفیتی که برای انجام یک ماموریت تمرینی مشترک اعزام کردند اصلا با این ادعا همخوانی ندارد.
مقایسهی کوتاه «کمربند دریایی» و «شمشیر آبی»
حدود دوماه پیش (آبانماه) رزمایش مشترک آبی- خاکی چین و عربستان با عنوان «شمشیر آبی ۲۰۱۹» در دریای سرخ و بندر جده به مدت سه هفته برگزار شد.
مقایسه کیفیت زرمایش مشترک «روسیه- هند» و «چین- عربستان» با رزمایش مشترک چین و روسیه با جمهوری اسلامی ایران ارزش و اهمیت پایین روابط آنها با رژیم ایران را کاملا به نمایش میگذارد. رزمایش «کمربند دریایی» در مقایسه با «شمشیر آبی» تصویر واضحی از شکست علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی در رابطه با سیاست تخیلی «نگاه به شرق» است.
آنچه را چینیها به عنوان هدف اصلی از رزمایش مشترک با عربستان بطور «رسمی» اعلام کردند با آنچه هدفشان از برگزاری رزمایش مشترک با ایران اعلام شد کاملا متفاوت است. ظرفیت و ادواتی که چینیها به دریای سرخ اعزام کردند و از آن مهمتر اهداف سیاسی و امنیتی که مقامات چینی برای آن رزمایش عنوان نمودند در برابر تنها ناوشکنی که برای رزمایش مشترک با ایران اعزام شد و تاکید روی این موضوع که این عملیات صرفا «یک مبادله نظامی عادی» است آشکار میکند که موقعیت رژیم ایران تا چه اندازه در نزد «شرق» نیز ضعیف است.
رزمایش «شمشیر آبی» برخلاف «کمربند دریایی» که فقط چهار روز است، سه هفته طول کشید و پکن رسما اعلام کرد هدف از برگزاری آن «مقابله با تروریسم دریایی و دزدی دریایی» است.
در توییتر با هشتگ «#السيف_الأزرق_2019» جزییات زیادی در مورد رزمایش مشترک چین و عربستان در دسترس است که به آسانی میتوان عکسها و ویدئوهای مربوط به رزمایش «کمربند دریایی» را با آن مقایسه کرد.
سیان رابرتسو سخنگوی وزارت دفاع ایالات متحده در واکنش به رزمایش مشترک ایران و روسیه و چین میگوید «ما از برگزاری رزمایش چندجانبه مطلع هستیم و آن را زیر نظر داریم و به همکاری با شرکاء و متحدان خود ادامه خواهیم داد.»
جالب اینجاست که دولت پکن نیز پروپاگاندای رژیم ایران را بطور غیرمستقیم و با اعلام مواضع خود زیر سوال برده است. روزنامه دولتی چین در واکنش به برگزاری رزمایش مشترک با جمهوری اسلامی مینویسد، لازم نیست درباره این مانور اغراق شود و چین هیچ قصد ندارد در مناقشههای خلیج فارس درگیر شود!
اول دیماه عبدالرحیم موسوی فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی گفته بود رزمایش دریایی مشترک ایران، چین و روسیه بیانگر دیپلماسی دفاعی ایران است! با مواضع عملی روسیه و چین اما معلوم است که این دیپلماسی نیز مانند دیگر حوزههای سیاست خارجی و اقتصاد نظام ورشکسته است.
اردوکشی واقعی کدام است؟!
کیفیت نظامی و سیاسی آنچه روسیه و چین در رزمایش مشترک با ایران به شمال اقیانوس هند و دریای عمان آوردند بیشتر از آنکه برای جمهوری اسلامی ایران قدرتآفرین باشد اتفاقا وزن عربستان سعودی در منطقه را بیش از پیش مطرح کرد و دست بالای ائتلاف نظامی آمریکا در منطقه را به نمایش گذاشت که کویت، بحرین، قطر، عربستان، استرالیا، آلبانی، بریتانیا و اسرائیل در ابعاد وسیع و ژاپن و کره جنوبی به صورت محدود به آن پیوستند.
حجم روابط اقتصادی و داد و ستد میان روسیه و چین با عربستان مشخص میکند که آنها در اردوکشیهای نظامی و امنیتی که مستقیم تحت تاثیر منافع سیاسی و اقتصادی قرار دارد در کدام سو خواهند ایستاد.
عربستان سعودی و هندوستان بزرگترین خریدار سلاح در دنیا هستند. حجم واردات سلاح به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس خاورمیانه را تبدیل به پررونقترین بازار فروش انواع و اقسام ادوات نظامی کرده و طبیعی است میان روسیه و چین و تولیدکنندگان غربی برای گرفتن سهم فروش در این بازار رقابت فشرده است که مستلزم سطح بالایی از روابط سیاسی است.
عربستان سعودی بطور متوسط روزانه ۱.۸ میلیون بشکه نفت به چین صادر میکند. این رقم تا پیش از تحریمهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی یک میلیون بود اما در کمتر از یک سال دو برابر شد. تبادلات اقتصادی میان ریاض و پکن مشخص میکند چرا چین فقط یک ناوشکن به رزمایش مشترک با جمهوری اسلامی اعزام کرده و چرا دولت این کشور تاکید میکند که «کمربند دریایی» فقط یک رزمایش کاملا عادیست و نباید در مورد آن اغراق کرد.
«ایجاد نیروی دریایی راهبردی» و «نگاه به شرق» دو سیاست موازی جمهوری اسلامی است که بر اساس «استراتژیهای سرخ» علی خامنهای در پیش گرفته شدهاند. اکنون اما روسیه و چین پروژههای نفتی و هستهای خود در ایران را به حالت تعلیق درآوردهاند و کارزار فشار حداکثری آمریکا چنان سختگیرانه پیش رفته و میرود که حتی هندوستان هم خرید نفت از ایران را متوقف کرده است.
نیروی دریایی جمهوری اسلامی اعم از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش بعد از خرابکاری در آبهای جنوبی علیه کشتیهای تجاری بینالمللی به طرز قابل توجهی بدنام شدهاند. ناوهای روسیه و چین حتی حاضر نیستند برای مانور مشترک داخل دریای عمان و تنگه هرمز و خلیج فارس شوند. جایی که اکنون دست بالا را ائتلاف نظامی گسترده به رهبری آمریکا دارد. این در حالیست که در مانور مشترک چین و عربستان ناوهای چینی از تنگه بابالمندب وارد دریای سرخ شدند!
برخلاف آنچه مسئولان جمهوری اسلامی میگویند، رزمایش مشترک با چین و روسیه نه نشانهی قدرت و عدم انزوای جمهوری اسلامی بلکه یک پیام به دولتهای خاورمیانه و غربیهاست مبنی بر اینکه «شرق»، روسیه و چین، هر آنچه میتوانست از «نگاه» عاشقانهی جمهوری اسلامی سیراب شده و به اندازه کافی آن را دوشیده است! این رزمایشها بیشتر یک دلخوشی و سُرمه بر چشم کور نظام اسلامی ایران است که جز «نگاه به شرق» دیگر چیزی در چنته برایش نمانده است.
روشن است که علی خامنهای با تحصیلات حوزی، اگرچه رهبر نظام جمهوری اسلامی است، اما درک درستی از رزمایشهای نظامی ندارد تا بتواند به بررسی تفاوتهای «کمربند دریایی» و «شمشیر آبی» بپردازد و ببیند که چگونه «نقره داغ» شده است. اما آیا اطرافیان و مشاوران او نیز از پیامدهای سیاسی و امنیتی برگزاری یک رزمایش بیکیفیت و سطح پایین اطلاعی ندارند تا رهبرشان را با خبر کنند؟!
البته این احتمال هم وجود دارد که شرایط اضطراری نظام در داخل و خارج از کشور چنان است که برگزاری یک رزمایش با «شرق» حالا با هر کیفیتی که باشد، برای جمهوری اسلامی دلگرمی به شمار میرود.