روزنامه «همشهری» زیر نظر شهرداری تهران در ویژهنامهای به مناسب سالگرد تولد ۸۱ سالگی داریوش مهرجویی کارگردان قدیمی و شناخته شده سینما، نوشت که داریوش مهرجویی پیش از انقلاب ۵۷ زمانی که روحالله خمینی در نوفل لوشاتو در فرانسه اقامت داشته، با او دیدار و گفتگو کرده است.
روزنامه «همشهری» به استناد کتاب «تاریخ اجتماعی سینمای ایران» از دکتر حمید نفیسی نوشته که داریوش مهرجویی برای ساخت مستندی از وقایع انقلاب با تجهیزاتی که از استودیو «تلفیلم» رادیو و تلویزیون ملی ایران قرض گرفته بود، با خمینی در نوفل لوشاتو دیدار و مصاحبه کرده است.
جالب است که پس از این دیدارها، روحالله خمینی از فیلم «گاو» ساخته او حمایت کرده و گفته بود، «من غالباً فیلمهایی که خود مردمان ایرانیتبار درست میکنند به نظر بهتر از دیگران است، مثلاً فیلم گاو آموزنده بود!»
بر اساس این گزارش، مهرجویی و پرویز کیمیاوی «چند بار» با خمینی در نوفل لوشاتو فرانسه مصاحبه کردند. در حالی که کیمیاوی فیلم میگرفت و مهرجویی مصاحبه میکرد: «پرویز با زدن دستانش به هم کلاکت فیلم را میزد. یک انگشتش را نشان میداد و میگفت: برداشت ۱، چون ما کاملا آماده نبودیم، مجبور بودیم کلاکت زدن صحنه را ۳بار تکرار کنیم…»
بر اساس گزارش «همشهری»، «در طول فیلمبرداری این مستند انقلابی گروه مهرجویی به کسانی برخورد میکردند که در حال فیلمبرداری از وقایع بودند، از جمله کامران شیردل. به گفته مهرجویی، همه داشتند فیلم میگرفتند. مهرجویی و [پرویز] کیمیاوی پیشتر با خمینی برخوردی فیلمی داشتند که شایان توجه است.»
در کتاب «تاریخ اجتماعی سینمای ایران» آمده است «با استفاده از فیلم خام ۱۶ میلیمتری و تجهیزات قرض گرفتهشده از استودیو تلفیلم رادیو و تلویزیون ملی ایران، داریوش مهرجویی و فیلمبردارش، شاهرخ مجیدی، از تظاهرات خیابانی، آتشسوزی سینماها، و زد و خوردهای خیابانی بین انقلابیون و نیروهای امنیتی، از جمله از عواقب جمعه سیاه، ساعتها فیلم گرفتند.»
دکتر نفیسی در کتاب خود درباره سرنوشت ویدئوهای گرفته شده، نوشته است «چنانکه مهرجویی به من [حمید نفیسی] گفت، تلفیلم سابق (سیمافیلم فعلی) تمام فیلمها را ظاهر کرد، اما هرگز تدوین نشد یا به نمایش عمومی درنیامد، چراکه مهرجویی وقتی فیلمبرداری را تمام کرد، از نتیجه ناامید شده بود. مهرجویی اشاره کرد که در حال حاضر این فیلمهای تاریخی در آرشیو رادیو و تلویزیون ملی ایران موجود است.»
داریوش مهرجویی در سال ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ در گفتگوهای کوتاهی درباره این دیدارها و حمایت روحالله خمینی از فیلم «گاو» چنین گفته بود: «نه تنها نظر من بلكه نظر تمامی مورخين اين است كه حضرت امام خمينی، خطی مشی سينمای ايران را مشخص كرد كه چگونه باشد، ايشان دليل وجودی سينما را مشخص كرد كه عامل تعيينكننده مهمی بود. در آن زمان، همه مانده بودند كه چكار كنند.»
داريوش مهرجويی همچنین درباره دیدار خود با خمینی نیز گفته بود: «ما در نوفل لوشاتو با حضرت امام آشنا بوديم و در آنجا با ايشان و تمام خانوادهاش مصاحبه كرده بوديم و ايشان با نام من آشنا بود.»
مهرجويی همچنین درباره دليل توجه روحالله خمینی به فيلم« گاو» گفته بود: «در شرايط اوايل انقلاب، سينما موضوع ملعونی بود و مردم تمام سينماها را آتش میزدند. چون میگفتند سينما محل ترويج فساد است. به همين دليل توليد فيلم به صفر رسيد و سينماها تعطيل شد.»
وی ادامه داد: «در اين وضعيت تلويزيون بطور اتفاقی «گاو» را نشان داد و مرحوم امام اين فيلم را مشاهده كردند و در نطقی گفتند: ما نمیگوييم سينما اساسا بد است. نظير فيلم « گاو» میتواند فيلم فرهنگی و آموزندهای باشد و فكر و روح بيننده را تعالی دهد. اين حرف امام برای سينمای ايران بسيار تعيينكننده بود!»
https://youtu.be/ZCwKWPRFAEY
داريوش مهرجويی همچنین گفته است: «هنگامی كه فيلم «گاو» به جشنوارههای خارجی رفت، «دستراستیها» میگفتند شما آبروی ايران را با ساخت اين فيلم بردهايد و حكومت درخشان پهلوی را در حالی كه در آستانه ورود به دروازه تمدن جهانی است، فقير و بدبخت نشان دادهايد. از آنطرف، چپیها به ما حمله میكردند و میگفتند شما كه اين فيلم را ساختيد، چرا نيامديد مثل ماركسيستها طبقه استعمارگر و بورژوا را بكوبيد؟ چرا از طبقه كارگر دفاع نكرديد؟»
فیلم «گاو» (۱۳۴۸) بر اساس نمایشنامه «عزاداران بَیَل» نوشتهی غلامحسین ساعدی (۱۳۴۳) ساخته شد. در حال حاضر، داریوش مهرجویی فیلم سینمایی «لا مینور» را در انتظار اکران عمومی دارد.
