همزمان با روز جهانی حقوق بشر، از«چهره جنایت؛ بانک اطلاعاتی ناقضان حقوق بشر در ایران»، حاوی اطلاعات صدها مقام و نهادی که در چهل و یک سال گذشته در نقض گسترده و جدی حقوق بشر در ایران نقض داشتهاند رونمایی شد.
سازمان عدالت برای ایران که به تازگی ده سال فعالیت خود را پشت سر گذاشته، پرونده بیش از ۲۲۰ مقام مسئول و دهها نهاد حکومتیناقض حقوق بشر را به دو زبان فارسی و انگلیسی در این بانک اطلاعاتی اینتراکتیو، با قابلیت جستجو، طبقهبندی و دسترسی آسان در اختیار پژوهشگران، فعالان حقوق بشر، دادخواهان و نهادهای ذیصلاح بینالمللی قرار داده است. این پروندهها شامل مواردی میشود که برای ایجاد پرونده حقوقی برای ناقضان حقوق بشر و پاسخگو کردن آنان در عرصه بینالمللی ضروری است. چهره جنایت تا کنون اشخاص و نهادهای مسئول بیش از ۴۳۰ مورد نقض حقوق بشر را شناسایی کرده است که از جمله شامل ۱۵۶ مورد نقض حق حیات، ۱۰۶ مورد نقض حق آزادی تجمع، ۶۲ مورد نقض ممنوعیت شکنجه، و ۴۷ مورد نقض حق آزادی بیان میشود.
در چهره جنایت، از بالاترین مقامات جمهوری اسلامی در سطح ملی تا مقاماتی که در شهرستان های کوچک در نقض حقوق بشر نقش داشته اند صفحات اختصاصی دارند. این بانک اطلاعاتی همچنین نموداری از مهمترین نهادهای حکومتی دخیل در نقض شدید و گستردهی حقوق بشر و نام و تصویر ناقضان مرتبط با این نهادها ارائه داده است. علاوه بر امکان جستجوی واژهها، در این بانک اطلاعاتی میتوان نتایج را بر اساس حقوق بشر نقض شده، نهاد دخیل در نقض حقوق بشر، و محلی که این واقعه در آن رخ داده طبقهبندی کرد.
محمد نیری حقوقدان و از مدیران عدالت برای ایران میگوید: «این بانک اطلاعاتی نشان میدهد که نهادهای حکومتی کلیدی اعم از دولتی، نظامی و حتی سازمانهای به اصطلاح فرهنگی در نقض شدید حقوق بشر دست داشته اند و تغییر رؤسای آنها هرگز به تغییر رفتار این نهادها منجر نشده است. مهمتر از همه اینکه نهادهایی که بر اساس قانون وظیفهی محافظت از حقوق بشر و امنیت شهروندان را بر عهده دارند، درواقع گستردهترین و بیشترین موارد نقض حقوق بشر را به خود اختصاص دادهاند.»
اطلاعات مندرج در چهره جنایت، عمدتا از شهادتنامههای شاهدان و بازماندگان نقض حقوق بشر که در ده سال گذشته توسط عدالت برای ایران اخذ شده و با سایر منابع معتبر موجود تکمیل شدهاند، استخراج شده است. برای راستیآزمایی و تعیین اطلاعات دقیقی چون مشخصات هویتی ناقضان و مقام آنان در زمان نقض حقوق بشر، از سایر منابع از جمله آرشیوهای موجود رسانههای وقت و اظهارات مسئولین جمهوری اسلامی استفاده شده است.
محمد نیری میگوید: «این پایگاه دادهها نشان میدهد که ناقضان حقوق بشر در بالاترین مناصب حکومتی قرار دارند. آنها در قبال ارتکاب جنایات حقوق بشری نه تنها پاسخگو و مجازات نشدهاند بلکه در بسیاری از موارد ترفیع مقام گرفتهاند.»
وی میافزاید: «این بانک اطلاعاتی ابزاری مفید و گامی مهم برای مستندسازی سازمان یافته موارد نقض و ثبت اطلاعات ناقضان حقوق بشر است. گام بعدی استفاده از ساز و کارهای حقوقی و سیاسی بینالمللی برای تعقیب کیفری و پاسخگو کردن این افراد و نهادها با اتکا به مدارک و مستندات جمعآوری شده در بانک اطلاعاتی خواهد بود.»
بانک اطلاعاتی چهره جنایت همه ناقضان و تمامی موارد ارتکاب نقض حقوق بشر از سوی آنان را در بر نمیگیرد و به تدریج با اسناد و مدارکی که از سوی شاهدان، قربانیان و مطلعین، با تاکید بر بانک بر اخذ اطلاعات درباره ناقضان حقوق بشر در قید حیات ارائه میشود، تکمیل خواهد شد. عدالت برای ایران همچنین اسامی و برخی از اطلاعات صدها ناقض دیگر را در دست دارد که در حال تکمیل سایر اطلاعات مربوط به آنهاست. بانک اطلاعاتی چهره جنایت با دریافت اطلاعات و اسناد جدید، و پس از راستیآزمایی آنها، بطور مدام در حال به روز شدن و گسترش خواهد بود.
