دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در مصاحبه با شبکه انبیسی که روز یکشنبه ۱۴ ماهمه (۴ اردیبهشت) پخش شد، برای نخستین بار بطور شفاف و صریح اعلام کرد که هدف مذاکرات با جمهوری اسلامی، «برچیدن کامل» برنامه هستهای تهران است.
او قبلاً در مورد «تعطیل» شدن برنامههای هستهای جمهوری اسلامی صحبت کرده بود اما تا کنون با صراحت به برچیدن کامل آن اشاره نکرده بود.
این موضع سختگیرانه ترامپ، وضعیت برای جمهوری اسلامی را پیچیدهتر خواهد کرد زیرا بعد از نخستین گفتگو در مسقط، استیو ویتکاف نماینده ترامپ تلویحی گفته بود غنیسازی ۳/۶۷ درصدی توسط ایران قابل قبول است اما بعدا آن را تصحیح کرد. همزمان فشار از سوی جمهوریخواهان و همچنین اسرائیل روی ترامپ به ویژه پس از دیدار با بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل در واشنگتن زیاد شد. در آن دیدار نتانیاهو موضوع «مدل لیبی» را که همان برچیده شدن کامل تمام برنامههای اتمی ایران است مطرح کرد.
پایگاه خبری «آکسیوس» مینویسد سناتورهای جمهوریخواه، رهبران مسیحی و دیگر حامیان ترامپ در روزهای اخیر از رئیس جمهور خواسته بودند که موضع خود را در قبال برنامه هستهای ایران شفاف کند.
پس از لغو چهارمین گفتگو میان عراقچی و ویتکاف که قرار بود ۱۳ اردیبهشتماه در رُم برگزار شود، مایک والتز از سمت خود در شورای امنیت ملی آمریکا به عنوان سفیر ایالات متحده در سازمان ملل جابجا شد. او و همچنین مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا از مخالفان سرسخت مذاکره و توافقی مشابه برجام با جمهوری اسلامی هستند. در تهران اما جابجایی والتز به عنوان پیام ترامپ برای معامله با جمهوری اسلامی تعبیر شد. اما روبیو اول ماه مه ۲۰۲۵ (۱۱ اردیبهشت) در مصاحبه با شبکه «فاکس نیوز» گفت جمهوری اسلامی نه تنها باید غنیسازی اورانیوم، ساخت موشک دوربرد و حمایت از تروریسم را متوقف کند بلکه تأسیسات نظامی آن نیز میبایست قابل بازرسی بوده و آمریکا هم در نظارت بر فعالیتهای اتمی آن مشارکت داشته باشد.
او در همین مصاحبه تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران باید غنیسازی را متوقف کند و اگر برای تولید انرژی هستهای جهت مقاصد صلحآمیز به اورانیوم غنیشده نیاز دارد، مانند بسیاری از کشورهای دیگر، آن را وارد نماید.
روبیو همچنین استدلال کرده بود «سطح غنیسازی، مثلاً ۳/۶۷ درصد، در اصل چندان مهم نیست، چون اگر کشوری توانایی غنیسازی در این سطح را داشته باشد، از نظر فنی قادر خواهد بود آن را به سطح مورد نیاز برای سلاح نیز برساند.» اکنون با سخنان اخیر ترامپ به نظر میرسد این استدلال پذیرفته شده است.
پیشتر مجید تختروانچی از دستیاران عراقچی گفته بود در مذاکرات با آمریکا، موضوع غنیسازی صفر و برنامه موشکی مطرح نشده است. حالا با اظهارات مقامات ارشد ایالات متحده، روشن نبودن خطوط قرمز آمریکا در مذاکرات مورد انتقاد مقامات تهران قرار گرفته است.
در همین ارتباط، علی لاریجانی مشاور ارشد رهبر جمهوری اسلامی ۱۴ اردیبهشت در مصاحبهای گفت: «آمریکاییها حرفهای مختلفی میزنند و روی یک موضع نمیایستند.»
این در حالیست که «آکسیوس» تأکید کرده است که اظهارات ترامپ به اختلاف نظر در دولت وی درباره هدف مذاکرات با جمهوری اسلامی پایان میدهد.
ترامپ در پاسخ به کریستین ولکر در انبیسی که از او پرسید هدف محدود کردن برنامه هستهای ایران است یا برچیدن آن گفت: «برچیدن کامل. بله، فقط همین را میپذیرم».
او سپس موضع خود در مورد علاقمندی به پیشرفت کشور ایران را تکرار کرد و افزود: «من میخواهم ایران واقعا موفق، واقعاً عالی، واقعا فوقالعاده باشد. تنها چیزی که نمیتوانند داشته باشند یک سلاح هستهای است. اگر بخواهند موفق باشند، اشکالی ندارد. من میخواهم خیلی موفق باشند. من فقط نمیخواهم آنها سلاح هستهای داشته باشند، چون دنیا نابود خواهد شد.»
ترامپ همچنین گفت که آماده شنیدن استدلالها در حمایت از داشتن برنامه هستهای غیرنظامی ایران است؛ موضوعی که وزیر خارجهاش نیز از آن حمایت کرده و گفته بود اگر جمهوری اسلامی به اورانیوم غنیشده برای چنین برنامهای نیاز دارد، میتواند آن را از کشورهایی که تحت نظارت و تأیید آژانس بینالمللی انرژی اتمی فعالیت میکنند، وارد نماید.
نفت دارند، انرژی اتمی میخواهند چه کار؟!
ترامپ در بخش دیگری از مصاحبهی اخیر خود گفته است: «نظریه جدیدی مطرح میشود مبنی بر اینکه ایران بتواند برنامه غیرنظامی برای تولید برق و نظایر آن داشته باشد. اما من میگویم آنها اینهمه نفت دارند، برنامه هستهای صلحآمیز به چه کارشان میآید؟ البته میدانم کشورهای دیگری که نفت بسیار دارند هم دنبال چنین چیزی بودهاند.»
رئيس جمهوری آمریکا افزود: «ایران منابع انرژی فوقالعادهای دارد و من دو روز پیش تحریمهای سنگینی را علیه آنها به ويژه در حوزه نفت اعمال کردم.»
دونالد ترامپ بار دیگر از سیاستهای جو بایدن رئیس جمهوری پیشین آمریکا در قبال جمهوری اسلامی ایران انتقاد کرد و گفت که تهران در زمان بایدن ثروتمند شد و از این ثروت برای حمایت و تقویت گروههای نیابتی از جمله حماس و حزبالله استفاده کرد.
