عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی صبح روز جمعه دوم خردادماه برای حضور در پنجمین دور گفتگو با استیو ویتکاف نماینده دونالد ترامپ عازم رُم شد.
پنجمین دور مذاکره میان عراقچی و ویتکاف در حالی برگزار میشود که دولت آمریکا قویاً تأکید میکند تمام ظرفیتهای غنیسازی اورانیوم در ایران باید برچیده شود و در مقابل مقامات جمهوری اسلامی میگویند این مسئله «خطر قرمز» است و هرگز نخواهند پذیرفت.
عراقچی پنجشنبه شب در یک برنامه زنده تلویزیونی به وجود «اختلافات بنیادی» در مذاکرات اشاره کرد و گفت: «طرف آمریکایی به غنیسازی در ایران اعتقادی ندارد. اگر این هدفشان است، توافقی در کار نخواهد بود.»
او با بیان اینکه «در یک پیچ بسیار مهم گرفتار هستیم» تأکید کرد: «ما توانایی ساخت سلاح هستهای را داریم اما اراده ساخت این سلاح را نداریم.» وزیر خارجه جمهوری اسلامی همچنین تأکید کرد: «چه با توافق و چه بدون توافق غنیسازی ادامه پیدا خواهد کرد.»
هشدار به آمریکا
عراقچی در بخشی از این مصاحبه به حمله احتمالی اسرائیل به تأسیسات اتمی جمهوری اسلامی واکنش نشان داد و گفت که درباره این موضوع به آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد، اوانجلس سی سکریس رئیس ادواری شورای امنیت و رافائل گروسی مدیرکل آژانش بینالمللی انرژی اتمی نامه رسمی داده است.
در این نامه اشاره شده در صورت وقوع چنین حملهای، جمهوری اسلامی، آمریکا را سهیم دانسته و «مسئولیت حقوقی» آن را متوجه واشنگتن خواهد کرد. همچنین در این نامه آمده جمهوری اسلامی «تمام اقدامات لازم» برای محافظت از تأسیسات هستهای خود «در برابر هرگونه اقدام تروریستی یا خرابکارانه» را انجام داده و «تدابیر ویژهای را برای حفاظت از تأسیسات و مواد هستهای» اتخاذ خواهد شد.
چند منبع بینالمللی از جمله سیانان و آکسیوس به نقل از چند مقام آگاه آمریکایی گزارش داده بودند که با توجه به در بنبست قرارگرفتن مذاکرات برای دستیابی به توافق با تهران، اسرائیل در حال آماده ساختن خود برای حملهای احتمالی به تأسیسات اتمی در ایران است.
عراقچی در مصاحبه تلویزیونی خود تأکید کرد که جمهوری اسلامی هیچگاه آمریکا را از اسرائیل جدا نمیداند. در همین ارتباط بارها فرماندهان ارشد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی تهدید کردند که در صورت حمله احتمالی به ایران، پایگاههای آمریکایی در منطقه را هدف قرار میدهند.
زمزمه توقف مذاکرات
در جمهوری اسلامی فشار مخالفان مذاکره با آمریکا روی نظام برای توقف گفتگوها زیاد شده است. ابوالفضل ظهرهوند عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی میگوید: «وقتی موضع رسمی آمریکا توقف غنیسازی در ایران است، دیگر ضرورتی برای ادامه مذاکره وجود ندارد.»
از سوی دیگر کارولین لِویت سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید تأکید کرد: «مذاکرات یا به راه حل مثبت میرسد یا وضعیتی بسیار منفی برای [رژیم] ایران خواهد داشت.»
روزنامه کیهان تهران که به تریبون علی خامنهای مشهور است، درباره مذاکرات نوشت: «نه این مذاکرات به افقی روشن رسیده و نه طرف آمریکایی ذرهای از خصومت ریشهدار و خباثت تاریخی خود علیه ملت ایران عقب نشسته است.»
این روزنامه با اشاره به سخنان اخیر خامنهای نوشت: «ترامپ در دور دوم ریاست جمهوری خود، همان سیاستهای دوره اول را با شدت بیشتری دنبال میکند و تلاش دارد با ابزار مذاکره، ایران را به پذیرش عقبنشینی از اصول و خطوط قرمز خود وادارد؛ که البته کور خوانده است!»
در این میان، با افزایش احتمال تنشها و درگیریها طی روزهای منتهی به پنجمین دور مذاکرات عراقچی و ویتکاف در رُم، فرماندهان سپاه پاسداران و ارتش کارزار رجزخوانی علیه آمریکا و اسرائیل به راه انداخته و میگویند «دست ماشه» شدهاند.
