دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا اعلام کرد که دولت او به توافق با جمهوری اسلامی ایران «بسیار نزدیک» است و شخصاً از بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل خواسته که «فعلاً به ایران حمله نکنیم.»
همزمان محمد اسلامی رئیس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی روز چهارشنبه ۷ خردادماه ۱۴۰۴ در حاشیه نشست هیأت دولت در پاسخ به این پرسش که آیا بازرسان آمریکایی اجازه بازدید از تأسیسات اتمی ایران را خواهند داشت؟ گفت اگر در مذاکرات با آمریکا به نتیجه برسیم، در تصمیم خود برای نپذیرفتن «بازرسان آژانس از کشورهای متخاصم تجدید نظر میکنیم.»
اظهارات ضد و نقیض در ارتباط با روند مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا برای دستیابی به توافق زیاد است. منابع بینالمللی از جمله روزنامه «نیویورک تایمز» گزارش داد که اسرائیل خود را برای حمله به تأسیسات اتمی در ایران آماده میکند.
ترامپ از یکسو تأکید میکند که تمام ظرفیتهای غنیسازی در ایران باید برچیده شود و امیدوار به توافق است، اما در جمهوری اسلامی مقاماتش میگویند غنیسازی در داخل ایران ادامه خواهد داشت و «خط قرمز» نظام است.
حمله فعلاً کار مناسبی نیست
در این میان، رئیس جمهور آمریکا در یک سخنرانی گفت: «به بیبی [نتانیاهو] گفتم الان حمله کنیم کار مناسبی نیست، برای اینکه به یک توافق نزدیک هستیم. البته این هر لحظه ممکن است تغییر کند، میتواند با یک تماس تلفنی تغییر کند، ولی فکر میکنم آنها الان میخواهند به یک توافق برسند و اگر بتوانیم به توافق برسیم، جان بسیاری نجات خواهد یافت.»
او در پاسخ به این پرسش که توافق با ایران چه زمانی اتفاق خواهد افتاد گفت: «نمیدانم، شاید در یک یا دو هفته آینده اتفاق بیفتد.»
سیانان به نقل از «منابع آگاه» خوشبینی ترامپ برای توافق با جمهوری اسلامی را تکرار کرده است. این منابع گفتهاند طرفین به یک توافق کلی نزدیک شدهاند؛ توافقی که احتمالاً در دیدار بعدی آمریکا و جمهوری اسلامی ایران، که به احتمال زیاد در خاورمیانه برگزار خواهد شد، نهایی میشود، اما نگرانیها در مورد نقش اسرائیل در برهم زدن روند مذاکرات کاملاً جدی است.
ترامپ در صحبتهای خود گفت: «اگر بتوانیم مسئله با ایران را با یک سند بسیار قوی حل کنیم، بسیار قوی با بازرسیها [خوب است]، میدانید من به هیچکس اعتماد ندارم. پس اعتماد در کار نیست میخواهم این سند آنقدر قوی باشد که بتوانیم بازرسان را وارد کنیم و بتوانیم هرچه میخواهیم برداریم، هرچه میخواهیم منفجر کنیم اما کسی کشته نشود! میتوانیم یک آزمایشگاه را منفجر کنیم، اما کسی در آن نباشد برخلاف حالتی که همه در آزمایشگاه باشند و آن را منفجر کنیم… دو راه برای انجام آن وجود دارد. خُب، اگر بخواهیم صادق باشیم بله من به آنها [اسرائیل] گفتم در حال حاضر انجام این کار [حمله به تاسیسات اتمی ایران] مناسب نیست؛ چون ما بسیار به یک راه حل نزدیک هستیم»
او سپس توضیح داد: «این هشدار نبود، من گفتم که فکر نمیکنم چنین کاری مناسب باشد.»
این تهدیدات ترامپ درباره «برداشتن هر چیزی» و «منفجر کردن هر چیزی» تا این لحظه هیچ واکنشی از سوی مقامات جمهوری اسلامی در پی نداشت!
جریانهای موافق توافق جمهوری اسلامی و آمریکا در داخل و خارج کشور تلاش میکنند اختلافها میان نتانیاهو و ترامپ در مورد ایران، غزه یا قطر را برجسته کنند. این جریانها عموماً در خطی مشترک گزارش و اظهار نظرهای ترامپ را تحریف شده بازتاب میدهند طوری که چنین القاء شود ترامپ مطلقاً در پی درگیری نظامی نیست.
اینهمه در حالیست که کریستی نوم وزیر امنیت داخلی آمریکا گفت، ترامپ قصد ندارد مذاکره با جمهوری اسلامی ایران را هفتهها یا ماهها ادامه دهد و ظرف چند روز [آینده] تصمیمگیری خواهد کرد. یک مقام اسرائیلی گفت که نوم به نتانیاهو گفته است که «یک هفته به ما فرصت بدهید».
اختلاف نتانیاهو و ترامپ «پوچ» است
موضوع تبلیغ بر سر اختلاف نتانیاهو و ترامپ را برخی تحلیلگران مدافع جمهوری اسلامی نیز متوجه شدهاند. از جمله احمد زیدآبادی روزنامهنگار ملی- مذهبی که در «هممیهن» مینویسد بدون تردید بین دوطرف اختلافهای جزئی و تاکتیکی وجود دارد اما گزارش روزانه رسانهها از اختلاف بین ترامپ و نتانیاهو اگر به قصد سرگرمی نباشد، امری عمدتاً پوچ و فاقد محتواست! او توضیح داده، تصور آنکه دولت ترامپ به توافقی با ایران تن در دهد که راستگرایان اسرائیلی آن را یک «توافق بد» بدانند، خیلی دور از ذهن به نظر میرسد.
همزمان با فشار دونالد ترامپ به جمهوری اسلامی برای دستیابی به یک توافق، اعتصاب کامیونداران به بیش از ۱۲۰ شهر در سراسر ایران گسترش یافته است. بحرانهای داخلی که از وضعیت واقعی و نابسامان اقتصادی سرچشمه میگیرند نیز فشار دیگریست که از سوی جامعه علیه رژیم جریان دارد.
مقامات جمهوری اسلامی هفته گذشته به رویترز گفتند «رهبری در تهران گزینه بهتری ندارد» جز رسیدن به توافقی جدید برای جلوگیری از فروپاشی اقتصادی داخلی که میتواند پایههای حکومت مذهبی را تهدید کند.
در همین ارتباط حسین شریعتمداری مدیرمسئول روزنامه کیهان چاپ تهران در سرمقاله این روزنامه نوشته بود، «همه شواهد حکایت از آن دارند که نگاه آمریکا برخلاف آنچه تظاهر میکند، به مسئله هستهای و درصد غنیسازی نیست؛ ایستگاه پایانی مذاکره از نگاه آمریکا، فتنهانگیزی و ایجاد آشوب در داخل کشور است.» این در حالیست که علت اصلی آنچه روزنامه طرفدار سرسخت رژیم «فتنهانگیزی» و «آشوب» میخواند، سیاستهای داخلی و خارجی و ناکارآمدی مزمن خود جمهوری اسلامی است.
