مته فردریکسن روز سهشنبه ۳ ژوئن (۱۳ خرداد) اعلام کرد که دانمارک از گروه موسوم به «چهار خسیس» خارج شده تا رویکردی «منعطفتر» نسبت به بودجه هفت ساله اتحادیه اروپا اتخاذ کند. وی تاکید کرده:« هدف فوری و ضروری، تسلیح دوباره بلوک اروپایی در برابر روسیه است و این موضوع باید بر تمام اولویتهای دیگر مقدم باشد. »
نخست وزير دانمارک که در یک کنفرانس مطبوعاتی مشترک با روبرتا متسولا رئیس پارلمان اروپا شرکت کرده بود گفت: «ما دانمارکیها همیشه در مذاکرات مربوط به بودجه سختگیر خواهیم بود. نمیخواهیم پول صرف چیزهایی شود که برای اروپا ضروری نیستند. پس بله، سختگیر خواهیم بود، اما عضویت در گروه «چهار خسیس» دیگر جایگاه مناسبی برای ما نیست.»
وی ادامه داد: «برای من مهمترین چیز، تسلیح دوباره اروپاست. این نقطه شروع من است و نتیجهای که در همهی بحثها به آن میرسم. چون اگر اروپا نتواند از خودش محافظت و دفاع کند، در نهایت دیگر کار تمام است. پس برای من، اولویت شماره یک، تسلیح دوباره اروپاست.»
گروه «چهار خسیس» چيست؟
گروه چهار خسیس یک ائتلاف غیررسمی متشکل از هلند، اتریش، سوئد و دانمارک است که در جریان مذاکرات بودجهای اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۰ شکل گرفت. این ائتلاف با گرایشهای صرفهجویانه مالی، اغلب با حمایت فنلاند همراه بوده و تلاش داشته است هزینههای مشترک اتحادیه را کنترل کرده و در برابر چشمانداز توسعهگرايانه کشورهای جنوب اروپا و فرانسه بایستد.
موافقت در این مذاکرات بر اساس تفاهم کامل بود، به این معنا که مخالفت یک کشور کافی بود تا تصمیمی را مسدود کند.
فشار این گروه نقش کلیدی در بازطراحی ساختار صندوق بازیابی کرونای ۷۵۰ میلیارد یورویی ایفا کرد. سهم کمکهای بلاعوض که بطور مشترک پرداخت میشدند کاهش یافت و سهم وامهایی که باید بطور فردی بازپرداخت میشدند، افزایش پیدا کرد.
عملیات پشت پرده این گروه توسط رسانهها با دقت زیر نظر گرفته میشد و همین موجب تثبیت نام آن شد. منتقدان اغلب آنها را به «سختگیری افراطی» و «بی توجهى به نیازهای کشورهای آسیبديده» متهم میکردند.
حالا، پنج سال بعد بروکسل خود را برای نبردی تمامعیار و طولانی جهت تصویب بودجه مشترک دوره ۲۰۲۸ تا ۲۰۳۴ آماده میکند و انتظار میرود کمیسیون اروپا پیشنویس نخستین پیشنهاد را پیش از تعطیلات تابستان ۲۰۲۵ ارائه دهد.
اینبار اما به گفته مته فردریکسن، «نباید روی دانمارک برای دفاع از صرفهجويى حساب کرد.»
او تأكيد كرده: «دفعه پیش نقش پیشتاز در گروه چهار خسیس داشتیم. اینبار اما نقش پیشتاز در گروهی دیگر خواهیم داشت، چون شرایط عوض شده و جهان به سرعت در حال تغییر است. باید پاسخهای درستی برای این چالشهای پیش رو پیدا کنیم.»
نخستوزیر دانمارک افزود: « تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین، معادلات مالی را بطور غیرقابل بازگشتی دگرگون کرده و بنابراین تمام اولویتها و اصول دیگر باید بعد از تعیین تکلیف برنامه تسلیحاتی اتحادیه مورد بررسی قرار گیرند.»
ماه گذشته کشورهای عضو بر سر یک برنامه ۱۵۰ میلیارد یورویی از وامهای کمبهره برای افزایش شدید هزینههای نظامی در سراسر اتحادیه توافق کردند.
این برنامه بخشی از یک ابتکار بزرگتر به نام «آمادگی ۲۰۳۰» است که هدف آن تخصیص تا ۸۰۰ میلیارد یورو سرمایه است.
نخست وزير دانمارک در این خصوص گفت: «برای من آخرین فرصت، سال ۲۰۳۰ است و ما به دليل رفتار روسیه در حال از دست دادن زمان هستیم.»
وى به تاریخی اشاره کرد که طبق برخی برآوردها، کرملین تا آن زمان ممکن است توانایی لازم برای حمله به یکی از کشورهای ناتو را کسب کند.
نخست وزير دانمارک تأكيد نمود: «به خاطر رفتار روسیه و براى همه تهدیدها علیه اروپا و شرایط بسیار نامطمئن و خطرناک جهانی، ما نیاز به بودجهای جدید داریم.»
گفتنى است دانمارك تنها کشوری نیست که لحن خود را در زمینه ضرورت تسلیح و گسترش تجهیز و برنامههای نظامی اروپا تغییر داده است. فنلاند و سوئد نيز که پس از آغاز جنگ روسیه علیه اوکراین برای عضویت در ناتو درخواست دادند، مواضع خود را نسبت به افزایش بودجه اتحادیه اروپا نرمتر کردهاند.
دانمارک از اول ژوئیه ریاست دورهای ششماهه شورای اروپا را بر عهده خواهد گرفت.
