بابک سینا – در مسیر هر انقلاب موفق، یک اصل بنیادین باید بر همه سطوح ساختاری و اجرایی حاکم باشد: شایستهسالاری. بدون آن، انقلاب بجای یک حرکت هدفمند، به میدانی از آشفتگی و تداخل وظایف بدل میشود؛ و نتیجه چیزی نخواهد بود جز تفرقه، ضعف در تصمیمگیری و اتلاف انرژی مبارزان.
شایستهسالاری چیست؟
شایستهسالاری به معنای انتخاب افراد براساس توانایی، تجربه، دانش، و تعهد واقعی آنان نسبت به هدف است؛ نه بر اساس روابط، احساسات شخصی، جاهطلبیهای فردی یا ادعاهای توخالی. در هر حرکت سیاسی- به ویژه در مراحل حساس انقلاب- تنها کسانی باید مسئولیت بگیرند که برای آن مسئولیت، شایستگی عملی و اخلاقی دارند.
ضرورت تقسیم درست مسئولیتها
در یک جنبش ملی، از کنشگر رسانهای تا هماهنگکننده میدانی، از مسئول لجستیک تا مشاور راهبردی، باید هرکس دقیقاً در جای خود قرار گیرد. دخالتهای بیجا در امور تخصصی، و یا سپردن مسئولیت به افراد ناتوان، در نهایت باعث بروز اختلاف، ناکارآمدی و شکست خواهد شد. از همین رو، هر کنشگری باید مرز وظایف خود را بشناسد و به آن احترام بگذارد.
دخالتهای بیمورد و آسیبهای آن
هنگامی که هرکس خود را نظریهپرداز، فرمانده یا مسئول تصور کند، ساختار از درون میپاشد. دخالتهای بیجا:
• سبب سردرگمی در تصمیمگیری
• ایجاد درگیریهای درونگروهی
• شکلگیری جناحهای موازی
و در نهایت تضعیف اعتماد عمومی خواهد شد.
نقش شبکههای اجتماعی: شمشیر دو لبه
شبکههای اجتماعی میتوانند ابزار اطلاعرسانی، بسیج نیرو و سازماندهی باشند، اما در غیاب شایستهسالاری و نظارت دقیق، تبدیل به کارگاه شایعهسازی، اختلافافکنی و خودمحوری میشوند.
نظریهپردازیهای بیپایه، پخش تحلیلهای نادرست، و انتشار بیرویه فایلهای صوتی و تصویری، انرژی جنبش را بجای خیابان به درون موبایلها میبرد.
آیا رژیم جمهوری اسلامی به این موضوع آگاه است؟
کاملاً. رژیم به خوبی میداند که اختلافات داخلی اپوزیسیون، بزرگترین سرمایه امنیتی برای بقای خود است. از همین رو، با نفوذ در شبکههای اجتماعی، ساخت اکانتهای جعلی، تحریک افراد کمتجربه یا جاهطلب، میکوشد انسجام اپوزیسیون را از درون بشکند.
و چه ابزاری بهتر از تخریب اصل شایستهسالاری و جایگزینی آن با هرج و مرج تصمیمسازی؟
شایستهسالاری یعنی نظم و دیسیپلین
یک انقلاب پیروز، بدون نظم، برنامه و دیسیپلین، ممکن نیست. شایستهسالاری یعنی:
• فرمانبرداری آگاهانه از ساختار
• احترام به تجربه و تخصص
• پرهیز از خودنمایی و خودرأیی
و پذیرش مرجعیت اجرایی در یک چارچوب مشخص (مانند ائتلافمشتاقان- مورد تأیید شاهزاده رضا پهلوی )
راه رسیدن به شایستهسالاری در دل انقلاب
۱. تدوین ساختار مشخص وظایف
۲. تعیین شفاف مسئولیتها و حوزه تصمیمگیری
۳. انتخاب افراد بر اساس رزومه و تجربه، نه احساسات و رابطه
۴. مبارزه با پدیده «موازیسازی» و ایجاد نهادهای خودخوانده
۵. پذیرش مرجعیت سیاسی مشروع ( شاهزاده رضا پهلوی- رهبر انقلاب ملی)
۶. ایجاد اتاقهای داوری و ارزیابی عملکرد نیروها
۷. پرهیز از تخریب چهرههای موثر، فقط به خاطر تفاوت سلیقه
در پایان
بدون شایستهسالاری، هیچ انقلابی به سرانجام نمیرسد. انقلاب ملی ایران نیازمند دیسیپلین، تخصصگرایی، و مرزبندی روشن مسئولیتها است. تنها با حاکم کردن این اصل در درون جنبش، میتوان به هدف نهایی یعنی آزادی، عدالت، و سربلندی ایران رسید.
*دکتر بابک سینا فعال سیاسی
