فیروزه نوردستروم- روز گذشته ویدیویی در شبکههای اجتماعی منتشر شد که در آن یک شهروند توضیح میداد دستگاههای خودپرداز عابربانک چندین شعبه بانکی یا بسته هستند یا امکان دریافت پول ندارند. این شهروند به بیش از ۱۰ عابربانک مراجعه کرده بود ولی به گفته وی همه این دستگاهها خالی از پول بودند. کیهان لندن برای بررسی بیشتر این موضوع را با یک کارمند با سابقه بانک ملی در غرب تهران در میان گذاشت.
این کارشناس پول و سرمایه ضمن تایید این موضوع به کیهان لندن میگوید: «فعالیت دستگاههای خودپرداز بانکها در کشور از دو روز پیش و با آغاز حملات اسرائیل به مراکز نظامی و امنیتی کشور متوقف شده است. چون مقامات بانکی از شورشهای خیابانی و احتمال غارت پولهای دستگاههای عابر بانکها واهمه دارند. در این وضعیت، برای انجام عملیات پولرسانی و انتقال پول به دستگاهها حتی میترسند در خیابان پول جابجا کنند.»
وی اضافه میکند: «پرداخت حقوق کارمندان و بازنشستگان به صورت نقدی و دستی امکانپذیر نیست، بنابراین در صورت ادامه این وضعیت و متوقف بودن فعالیت دستگاههای خودپرداز، اگر بهموقع پول به حساب مردم واریز نشود، در روزهای آینده شهروندان برای دریافت حقوق و بازنشستگی با مشکلات جدی روبرو خواهند شد.»
این کارمند با سابقه بانک ملی در ادامه توضیح داد: «روز گذشته از بانک مرکزی دستور رسید که برای دریافت صندوق امانات، درخواست جدید قبول نکنید؛ با اینهمه در دو روز اخیر نه تنها بیشتر مشتریان بانکها، موجودی حسابهای خود را خالی کردهاند بلکه بیشتر صندوقهای امانات بانکها با وجود ضریب امنیت بالا خالی هستند و صاحبان این صندوقها از ترس سرقت یا بمباران بانک، داراییهای نقدی و غیرنقدی خود را از این صندوقها خارج کردهاند.»
این کارمند بانک ملی با اشاره به تعطیل شدن ساختمان بانک مرکزی در روز گذشته اضافه کرد:«به دستور مدیریت بانک مرکزی کل ساختمان بانک را تخلیه کردهاند و کارکنان به صورت دورکاری به فعالیت خود ادامه میدهند و احتمالا مدارک و پولها را به خزانه اصلی بردهاند.»
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به بیاعتمادی مردم به سیستم بانکی کشور معتقد است:« اگر مردم اعتماد داشتند نمیرفتند صندوق امانات خود را بردارند و خالی کنند، ممکن است این مساله برای خودشان هم دردسرساز و بلای جانشان باشد، چون احتمال سرقت و زورگیری بسیار زیاد است و ممکن است حتی جان خودشان هم به خطر بیفتد.»
او توصیه می کند که بهتر است پول در بانکها و در حساب افراد حفظ شود و اگر مردم بیشتر از حد نیاز پول با خود حمل کنند احتمال سرقت از طریق زورگیران بسیار بیشتر است. شهروندان به حد نیاز با خود پول همراه ببرند، چون حتی اگر رژیم هم تغییر کند دادههای بانکی مشخص هستند و پول افراد به آنها بازگردانده میشود.»
وی از چند نفر از همکاران خود با خبر شده است که در دو روز گذشته تعدادی موارد زورگیری در جادههای خروجی تهران اتفاق افتاده چون زورگیران میدانند مردم در مسیر جادهها هستند و پول و طلا و همه دار و ندار خود را با خود حمل میکنند، با قمه جلوی ماشینها را میگیرند و مردم را غارت میکنند.
او اضافه می کند:«حاکمیت، بابت کمبود پول مشکلی ندارد چون به واسطه بانک مرکزی، بدون پشتوانه تا دلتان بخواهد اسکناس چاپ میکند بنابراین صندوق امانات مردم یا موجودی حساب آنها را خالی نمیکنند، چون نیازی به این اعداد و ارقام ندارند و اگر بخواهند به اموال مردم دستبرد بزنند میتوانند اموال موزه جواهرات را ببرند که در حال حاضر هم از ترس شورش و غارت، این موزه را تعطیل کردهاند. اما اگر مردم به صندوق امانات اطمینان نمیکنند، با حفظ مسائل امنیتی اموال و اشیای با ارزش خود را در خانه نگه دارند، مثلا گفته میشود قرار دادن طلا در فویل آلومینیوم و یا قرار دادن یک باتری قلمی در کنار آن، کار فلزیابها را مختل میکند هرچند این روش برای فلزیابهای پیشرفتهتر ممکن است کارساز نباشد.»
به گفته وی نگهداری اموال و پول مردم در صندوق امانات بانک مشکل خاصی ایجاد نمیکند چون در ساختمانهای ضد بمب، شبیه پناهگاه نگهداری میشوند، ساختمان صندوق امانات بانک، معمولا در زیرزمین بدون در و پنجره قرار دارد که فقط یک درب گاو صندوق نسوز دارد که به راحتی باز نمیشود.
وی در ادامه ماجرای سرقت از صندوق امانات بانک ملی شعبه دانشگاه را کاملا ساختگی و صحنهسازی تعبیر کرد و افزود:« اصلا هیچ کس قادر به انجام چنین کاری نیست، مقامات دولتی قصد داشتند از آنجا یک سری مدارک و اسناد بیرون ببرند، بعد در رسانهها این ماجرا را یک سرقت معرفی کردند و گفتند پول و مدارک مردم دست نخورده صاحبان آنها بیایند و اموال خود را تحویل بگیرند.»
وی با اشاره به غیر قابل نفوذ بودن سیستم صندوق امانات توضیح میدهد:« ساختمان نگهداری صندوق امانات، جدا از نگهبانی، مجهز به دوربین هم است، این که گفتند دوربین را قطع کردند و رفتند غیر ممکن است، چون کسی قادر نیست از بیرون بانک، دوربینهای داخلی را قطع کند، از طرفی سارقان، درب ضد آتشسوزی خزانه، محل نگهداری صندوق امانات که قطری نزدیک به نیم متر دارد را چطور باز کردهاند ؟ محل نگهداری صندوق امانات همه بانکها مجهز به آژیر هم هست درب خزانه که باز شود هم زمان با به صدا درآمدن آژیر، تماس با کلانتری هم انجام میشود بنابراین خیلی عجیب است که بگویند خزانه صندوق امانات باز شده و نیروی انتظامی هم مطلع نشده یعنی یک نفر کلید را زده، آژیر را خاموش کرده و با کلید درب صندوق را باز کرده و به داخل رفته»
این کارشناس ادامه می دهد:« مسئولان بانک ملی برای برداشتن یک سری مدارک مجبور به سناریوسازی شدند و برای صحنهسازی صندوق امانات مردم را خالی کردند، بعد اعلام کردند اموال مردم پیدا شده، محتویات هر صندوق را در داخل یک نایلون ریخته بودند با شماره مثلا صندوق ۱۰ یا ۲۰ انگار میخواستند اسباب کشی کنند و دوباره این اموال را به صاحبانش برگردانند! اگر این کار واقعا یک سرقت بود سارق همه این اموال را به داخل یک کارتن یا یک ساک میریخت نه اینکه محتویات هر صندوق را به یک نایلون جداگانه منتقل کند! آن زمان این اقدام مضحک، ساختگی بودن این سرقت را آشکار کرد. این اقدام سرپوشی بوده برای دستیابی به یک سری مدارک و اسناد مربوط به یک سری از شخصیتهای سیاسی، دیدید که طلا و پول مردم مهم نبود و هیچ کس هم شاکی نیست. »
از او در مورد ارتباط قطع اینترنت و اختلال در روند فعالیت سیستم بانکی می پرسم میگوید:«اگر اینترنت قطع شود دستگاههای ای تی ام از طریق اینترانت یا اینترنت داخلی وصل هستند نه اینترنت جهانی که قبلا روی دیش بود، بعد دیدند دیشها قابلیت ارسال پارازیت دارند چون وقتی خودشان برای تلویزیونهای ماهواره ای پارازیت میانداختند دیدند روی این دیشها اثر می گذاشتند و پمپ را قطع میکند بنابراین تصمیم گرفتند برای ایجاد امنیت بیشتر دستگاههای ای تی ام را با خط زمینی فعال کنند، اینترانت را به بانکها دادند و به دلیل جلوگیری از اقدامات جاسوسی و هک کردن، روتر نصب کردند. پس اگر اینترنت جهانی هم در داخل قطع شود چون اینترنت بانک اینترنت داخلی و اینترانت است خللی در فعالیت ای تی ام ها ایجاد نمیشود چون اگر سیستم بانکی بر روی اینترنت جهانی وصل باشد از خارج میتوانند وصل بشوند، بنابراین کسانی که سیستم بانکی را هک میکنند در داخل ایران هستند چون از خارج ایران، کسی قادر به دسترسی به اینترانت نیست.»
وی در توضیح روتر می گوید:«روتر دستگاهی شبیه مودم است که بین دستگاه مودم بانک و خط ارتباطی قرار میگیرد و ارتباط را کدگذاری میکند، یعنی اکر کسی روی خط بانک هم وارد شود نمیتواند به بانک وصل شود و به اطلاعات بانک دسترسی پیدا کند، روتر رمزگذاری میکند، به مرکز که میرسد در مرکز، دوباره رمزگشایی میکند، این اطلاعات را کمی پیچیده میکند تا در مسیر، کسی قادر به هک این دادهها نباشد.»
به گفته این کارشناس بانک ملی؛ وقتی ارتباط را از روی دیش برداشتند روتر نصب کردند که از برند لینک سیس امریکایی بود، بعد از دو سال در سال ۱۳۹۴ گفتند احتمال انجام جاسوسی در این دستگاهها وجود دارد آنها را حذف و به جای آن در همه شعبهها روتر برند Huawei ساخت چین را جایگزین کردند که بعدا فهمیدند قطعات داخلی این روتر هم ساخت آمریکاست!
وی با اشاره به اینکه احتمال هک کردن سیستم بانکی وجود دارد توضیح داد که یک بار چند سال پیش کارتهای بانک ملی یکی دو روز هک شده و دردسرساز شده بود. اما چنانچه هک انجام شود فایلها و بک آپ بانکهای کشور در امارات قرار دارند و از آنجا میتوانند همه اطلاعات حسابها را از امارات بازیابی کنند. پشتیبان دادههای اطلاعاتی بانکهای جهان معمولا در یک قاره دیگر ذخیره میشود مثلا بک آپ بانکهای اروپا در آمریکا قرار دارد که در صورت وقوع حوادثی نظیر زمین لرزه این دادهها از بین نروند اما چون جمهوری اسلامی با همه دنیا قهر است سرورها و فایل های بکاپ بانکهای خود را در امارات نگهداری میکند.
