به گزارش آکسیوس، دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا روز جمعه ۲۰ ژوئن (۳۰ خرداد) گفت که توقف جنگ اسرائیل علیه جمهوری اسلامی برای آغاز مذاکرات مستقیم با آمریکا «بسیار دشوار» خواهد بود و تأکید کرد که اسرائیل در تلاشهایش برای از بین بردن برنامه هستهای جمهوری اسلامی «خوب عمل کرده است.»
دو دیپلمات اروپایی گفتند، عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی، روز جمعه در ژنو به وزرای خارجه سه قدرت اروپایی گفته تا زمانی که اسرائیل به عملیات نظامی خود ادامه دهد، رژیم ایران با آمریکا وارد مذاکره مستقیم نخواهد شد.
ترامپ در جریان سفر به نیوجرسی به خبرنگاران در کنار هواپیمای «ایرفورس وان» گفت: «فکر میکنم در حال حاضر مطرح کردن چنین درخواستی بسیار دشوار است. اگر کسی در حال پیروزی باشد، انجام این کار سختتر از زمانی است که در حال شکست باشد.»
او افزود: «اما ما آماده، مایل و قادر به مذاکره هستیم و با [رژیم] ایران صحبتهایی داشتهایم. ببینیم چه پیش میآید.» اشاره او به تماسهای مستقیم نماینده کاخ سفید، استیو ویتکاف، با عراقچی است.
ترامپ همچنین گفت ممکن است «بسته به شرایط» از آتشبس حمایت کند، اما تأکید کرد که دستیابی به آن شاید ممکن نباشد چون اسرائیل «در جنگ خوب عمل میکند و [رژیم] ایران نه چندان خوب».
دیدار عراقچی در ژنو با دیپلماتهای ارشد اتحادیه اروپا، فرانسه، بریتانیا و آلمان، نخستین گفتگوی رژیم ایران و قدرتهای غربی از زمان آغاز جنگ اسرائیل از ۱۳ ژوئن بوده است. این دیدار یک روز پس از آن انجام شد که ترامپ اعلام کرد ظرف «دو هفته آینده» درباره حمله به برنامه هستهای ایران تصمیم خواهد گرفت و همچنان احتمال حل دیپلماتیک این مشکل را باز گذاشت.
اتحادیه اروپا، بریتانیا، فرانسه و آلمان پیش از این نشست با دولت ترامپ هماهنگ کرده بودند، اما رئیس جمهور آمریکا تلاشهای دیپلماتیک اروپاییها را بیاهمیت دانست. ترامپ به خبرنگاران گفت که رژیم «ایران نمیخواهد با اروپا صحبت کند بلکه میخواهد با ما صحبت کنند. اروپا در این مورد کمکی نخواهد کرد.»
نشست نزدیک به چهار ساعتهی روز جمعه با عراقچی نیز منجر به هیچ پیشرفت سیاسی نشد و هیچکدام از طرفین پیشنهاد جدیدی ارائه نکردند جز اینکه قرار و مدار گفتگوهای بعدی را بگذارند. دیپلماتهای اروپایی گفتند این گفتگو به عنوان یک تفاهم اولیه توصیف شد و طرفین توافق کردند، هفته آینده دوباره دیدار کنند.
دیپلماتهای اروپایی به «آکسیوس» گفتند که برخلاف مذاکرات گذشته، ایران اینبار آمادگی بیشتری برای بحث درباره موضوعات فراتر از برنامه هستهای نشان داد.
این موضوعات شامل برنامه موشکی ایران، شبکه نیابتی منطقهای، کمکهای نظامی به روسیه و بازداشتشدگان اروپایی در ایران بود.
عراقچی به وزیران اروپایی گفت که ایران مایل است غنیسازی اورانیوم را مشابه توافق هستهای سال ۲۰۱۵ محدود کند اما بار دیگر صراحتاً اعلام کرد با درخواست آمریکا برای توقف کامل غنیسازی موافقت نخواهد کرد.
وزرای خارجه اروپا از عراقچی خواستند مستقیماً با دولت ترامپ وارد مذاکره شود و پیشنهاد دادند نمایندگان آمریکا در مذاکرات بعدی حضور داشته باشند اما عراقچی این پیشنهاد را رد کرد.
اگرچه وزیر خارجه ایران از زمان آغاز جنگ با ویتکاف تماس مستقیم داشته، اما در ژنو بار دیگر تأکید کرد تا زمانی که حملات اسرائیل ادامه دارد، ایران با آمریکا وارد مذاکره نخواهد شد.
وزرای خارجه سه کشور اروپایی و نماینده عالی اتحادیه اروپا پس از این نشست در بیانیهای مشترک گفتند: «ما مجدد نگرانی عمیق خود نسبت به گسترش برنامه هستهای ایران را اعلام میکنیم.»
آنها همچنین درباره راههای رسیدن به راه حل مذاکره بر سر برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفتگو کرده و بر فوریت موضوع تأکید کردند.
عراقچی پس از این دیدار به رسانههای داخلی گفت که تهران همچنان متعهد به دیپلماسی و آماده است با وزیران خارجه اروپایی دیدار مجدد داشته باشد. او تأکید کرد که ایران درباره توانمندیهای دفاعیاش مذاکره نخواهد کرد.
دیپلماتهای اروپایی گفتند که در طول نشست بهوضوح اعلام کردند فرصت برای دستیابی به راه حل دیپلماتیک در حال از دست رفتن است. عراقچی روز شنبه برای شرکت در نشست سازمان همکاری اسلامی به استانبول در استانبول بسر میبرد.
او همچنین قرار است روز دوشنبه به مسکو برود و با ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه درباره جنگ گفتگو کند. به گفته دیپلماتها، نشست بعدی با وزیران خارجه اروپا احتمالاً تنها پس از این دو سفر انجام خواهد شد که این امر میتواند بازه زمانی دو هفتهای ترامپ را محدودتر کند.
