حنیف حیدرنژاد- «هرانا- ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر ایران» تلاش دارد به عنوان یک خبرگزاری حقوق بشری از جنگ اسرائیل و جمهوری اسلامی بطور روزانه خبررسانی کند. در همین ارتباط آخرین اخبار و تحولات هر روز را جمعآوری، تنظیم و منتشر میکند. این تلاشی مثبت و در خور تقدیر است که یک سازمان حقوق بشری بر این موضوع تمرکز کرده و افکار عمومی را در مورد جزئیات آنچه در شبانهروز گذشته اتفاق افتاده مطلع کند. جامعه مدنی به چنین انجمنها و فعالیتها و به چنین گزارشهائی نیاز دارد.
اما گزارشهای “هرانا” دقت لازم را ندارد. تکرار این رویه میتواند قصد این سازمان از ارائه یک گزارش تخصصی و بیطرفانه را مخدودش کند. مهم است که یک سازمان حقوق بشری، بدون جانبداری، “اطلاعرسانی” کند. اما بیدقتی در تنظیم گزارش یا انتخاب واژههای مشخص میتواند این بیطرفی را مورد پرسش قرار دهد.
امیدوارم “هرانا” به گزارشهای خود ادامه دهد، اما دقت و بیطرفی حرفهای در ارائه و تنظیم گزارش را بیشتر رعایت کند. در زیر با نگاهی با گزارش نهمین روز، به چند نمونه از مواردی که غیردقیق هستند اشاره میشود. توضیحات لازم داخل کروشه[ ] آورده شده است:
«نگاهی به آنچه گذشت؛ نهمین روز حملات اسرائیل به ایران
[در تمام این گزارش بسیار از واژه ایران استفاده شده است. نظر به حساسیت عمومی و برای رعایت بیطرفی، یا باید از واژه کامل و رسمی “جمهوری اسلامی- جمهوری اسلامی ایران” استفاده کرد یا حکومت حاکم بر ایران.]
«خبرگزاری هرانا – حملات نظامی #اسرائیل به ایران برای نهمین روز متوالی ادامه یافت. این حملات که مناطق نظامی و غیرنظامی را در بر میگیرد همچنان مولد خسارات انسانی است. بر پایه اطلاعات گردآوریشده توسط هرانا، از آغاز درگیریها تا کنون ۲۵ استان کشور هدف حمله قرار گرفتهاند. با احتساب کشته و مجروحشدگان در روز جاری، شمار کل قربانیان این حملات به ۴۲۶۱ تن رسید. از این تعداد، ۸۶۵ تن جان خود را از دست دادهاند و ۳۳۹۶ نفر نیز مجروح شدهاند.
تبعات حملات نظامی اسرائیل به ایران وارد ابعاد عمیق غیرنظامی شده و زندگی روزمره شهروندان را به شدت مختل کرده است. از فروپاشی خدمات شهری، اختلال در نظام بانکی و توقف حمل و نقل عمومی گرفته تا کمبود شدید کالاهای اساسی، افزایش قیمتها و ناتوانی اقشار آسیبپذیر در دسترسی به مراقبتهای درمانی، کشور با بحرانی گسترده و چندلایه روبروست. سربازان وظیفه، کارگران، سالمندان، بیماران، معلولان و مهاجران افغان در خط مقدم بیپناهی قرار دارند. در این میان، قطع ارتباطات اینترنتی و نبود اطلاعرسانی رسمی، نگرانی و اضطراب عمومیرا تشدید کرده است. گزارشهای میدانی حاکی از آن است که زیرساختهای حمایتی توان پاسخگویی موثر به این شرایط را ندارند و فاجعه انسانی در حال گسترش است.»
[آنچه در متن بالا آورده شده، نه ناشی از حملات اسرائیل، بلکه در درجه اول ناشی از بیتدبیری و بیبرنامگی جمهوری اسلامی است. برخی از آنها اساسا ناشی از تصمیمگیری آگاهانه جمهوری اسلامی برای فشار بر شهروندان است، مانند: قطع اینترنت و نبود اطلاعرسانی رسمی.]
ابعاد جغرافیایی و سیر رویدادها
«بر اساس اطلاعات ثبتشده در ۹ روز گذشته این حملات زیرساختها [دقیق نیست. کدام زیرساختها؟ زیرساختهای شهری یا نظامی- امنیتی؟]، تأسیسات نظامی و غیرنظامی، مناطق مسکونی و اهداف صنعتی [دقیق نیست. کدام اهداف صنعتی؟ اهداف صنعتی در چرخه و زنجیره تولید موشک و مرتبط با تاسیسات نظامی و هستهای؟ اگر غیر از این باشد باید آن اهداف نام برده شده و توضیح داده شود] را در ۲۵ استان هدف قرار دادند. استانهایی که به صورت مستقیم درگیر حملات شدند عبارتاند از: تهران، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، اصفهان، ایلام، کرمانشاه، مرکزی، همدان، فارس، خوزستان، کردستان، البرز، زنجان، بوشهر، قزوین، گیلان، هرمزگان، قم، خراسان رضوی، چهارمحال و بختیاری، کرمان، سمنان، مازندران، گلستان.»
بازداشتها و برخورد با شهروندان
«امروز معاون دادستان عمومی و انقلاب یزد اعلام کرد که در یک هفته گذشته، هفت شهروند در یزد به دلیل فعالیت در فضای سایبری بازداشت شدند.
با احتساب بازداشت شدگان جدید، در ۹ روز اخیر، ۲۴۳ شهروند ایرانی به دلیل فعالیت در فضای سایبری و نشر محتوا در زمینه حمله اسرائیل به ایران، بازداشت شده اند.
علاوه بر این معاون دادستان یزد اعلام کرد که در این بازه زمانی، ۸۱ پرونده برای افرادی گشوده شده است که در فضای مجازی اقدام به «بازنشر شایعات و مطالب غیرواقع در شرایط موجود» کردهاند. او گفت که در این رابطه به ۲۰۰ شهروند نیز تذکر شفاهی داده شده است. به گفته این مقام قضایی، در این مدت برای هشت نفر نیز قرار تامین کیفری صادر شده است.»
[مشخص نیست آیا این دستگیریها بر اساس قوانین خود رژیم قانونی است؟ اگر آری، مستند آن چیست و اگر نه، از یک سازمان حقوق بشری انتظار میرود در مورد این نکته روشنگری کند.]
بازداشتهای امنیتی
«امروز رئیس پلیس اطلاعات قم از بازداشت ۲۲ تن خبر داد. او این افراد را متهم به جاسوسی، تشویش اذهان عمومیو حمایت از اسرائیل دانست.
از سوی دیگر تسنیم، خبرگزاری وابسته به نهادهای امنیتی در گزارشی از بازداشت هشت تن خبر داد و نوشت که آنها در صدد خروج از کشور بودهاند. این خبرگزاری بازداشتشدگان را متهم به جاسوسی معرفی کرده است.
امروز، رسانههای دولتی از بازداشت دو تن خبر دادند. تصاویر منتصب به اقلام ضبط شده از این افراد، روایتگر نگهداری مقادیری سلاح سرد و گرم توسط آنها است.
معاون دادستان عمومی و انقلاب یزد نیز اعلام کرد که یک فرد بومی به اتهام جاسوسی برای اسرائیل بازداشت شده است. او مدعی شد که این فرد، اطلاعات مراکز حساس خارج از استان از جمله مختصات سیستم پدافند برخی مراکز را به اسرائیل داده بود. این مراکز اخیرا مورد هدف ارتش اسرائیل قرار گرفته بودند.
خبرگزاری ایسنا نیز در گزارشی اعلام کرد که شب گذشته ۳۰ خرداد ماه، فردی با هویت معلوم با تماس با مراجع امنیتی درخواست آزادی خلبانان رژیم اسرائیل و تهدید به بمبگذاری و انفجارات شدید در شهر خرم آباد را کرده است. این فرد، طی عملیاتی مشترک توسط فرماندهی انتظامیاستان لرستان و سازمان اطلاعات سپاه، بازداشت شد. گفته میشود که از فرد یک عدد بمب کشف و خنثی و یک قبضه سلاح شکاری ضبط شده است.»
[جمعآوری این اخبار و ارائه آن یکجا به خوانندگان بسیار مهم است. اما در اینجا نیز مشخص نیست که آیا این دستگیریها بر اساس قوانین خود رژیم قانونی است؟ اگر آری، مستند آن چیست و اگر نه، از یک سازمان حقوق بشری انتظار میرود در مورد این نکته روشنگری کند.]
«ویدیوهایی از غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه، در رسانههای وابسته به حکومت منتشر شده که او را در حال صدور دستوراتی درباره افراد بازداشتشده به اتهام یا ظن جاسوسی برای اسرائیل نشان میدهد.
در یکی از این ویدیوها که توسط خبرگزاری میزان، رسانه رسمی قوه قضائیه، منتشر شده، محسنی اژهای تأکید میکند: «پرونده سوژههای اصلی مرتبط با اسرائیل باید هرچه سریعتر تکمیل و به دادگاه ارسال شود، نباید این پروندهها ناتمام بماند و لازم است اطلاعات بازداشتشدگان در کمترین زمان ممکن بهطور کامل استخراج شود.»
در صحنههایی از این ویدیوها، چهرههایی نظیر احمدرضا رادان فرمانده نیروی انتظامی و علی صالحی دادستان عمومی و انقلاب تهران نیز دیده میشوند.
[در اینجا به نقض اصول دادرسی عادلانه، بازداشت و دستگیریهای خودسرانه، عدم دسترسی متهمین به وکیل انتخابی اشاره نشده است. همجنین این پرسش مطرح نشده که چرا باید یک “متهم” با چشمان بسته در یک جلسه با حضور رئیس قوه قضائیه و فرمانده نیروی انتظامیحاضر و در برابر دوربین به پرسشهای آنها پاسخ دهد. این نقض کرامت انسانی آن “متهم” بوده و بخشی از یک جنگ و شکنجه روانی علیه او و نشانه آشکاری از پروپاگاندای حکومتی برای ترساندن مردم و قدرتنمائی است.]
اختلال در ارتباطات و پیامدهای ثانویه
«از روز اول حملات، وزیر ارتباطات مدعی شد که «به دلیل شرایط ویژه کشور» اینترنت بطور موقت محدود شده است. اما این محدودیت در روزهای بعد تشدید و از روز چهارشنبه هفته گذشته [تاریخ دقیق آورده نشده]، دسترسی شهروندان ایرانی به اینترنت جهانی مختل شده است. گزارش شده که دولت ایران رسماً دستور قطعی اینترنت کشور را صادر کرده تا از “حملات سایبری اسرائیل” جلوگیری شود؛ سخنگوی دولت گفت که محدودیتها برای ممانعت از نفوذ دشمن و حفاظت از زیرساختهای حیاتی اعمال شده است.»
[برخی کارشناسان حوزه ارتباطات در این مورد صحبت کرده و ضمن رد استدلال حکومت ایران، قطع اینترنت و عدم دسترسی ساکنین ایران و خانوادههای آنها در خارج از کشور به یکدیگر و به اخبار و اطلاعات را مصداق “جنایت جنگی” میدانند. در این مورد به دو لینک که در پایان نوشته آورده شده، مراجعه شود. از یک سازمان حقوق بشری انتظار میرود این موضوع را دقیقتر مورد بررسی قرار داده و مواضعی که این اقدام حکومت را جنایت جنگی میدانند نیز انعکاس داده یا اگر آنرا قبول ندارد، در موردش روشنگری کند.]
توضیحات کارشناسان حوزه اینترنت:
سحر تحویلی: قطع اینترنت در ایران میتواند مصداق جنایت جنگی باشد
مهدی یحیینژاد : قطع اینترنت در این شرایط جنایت است
