نشست سران پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) روزهای سهشنبه و چهارشنبه ۲۴ و ۲۵ ژوئن (سوم و چهارم تیرماه) در شهر لاهه هلندبرگزار شد. در نشست اصلی این کنفرانس، دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا ضمن دفاع قاطع از عملیات نظامی اخیر این کشور در همکاری با اسرائیل علیه تأسیسات هستهای جمهوری اسلامی، این حملات را «ویرانگر» دانست و مدعی شد برنامه هستهای جمهوری اسلامی را برای «دههها» عقب انداخت.
ترامپ عنوان کرد: «اگر تاسیسات هستهای ایران نابود نشده بود، تهران هرگز به توافق و آتشبس با اسرائیل تن نمیداد. این حمله بسیار شدید بود، این نابودی کامل بود.»
اظهارات رئیس جمهور آمریکا در واکنش به گزارش یکی از نهادهای اطلاعاتی آمریکا مطرح شد که مدعی بود حملات هوایی مربوطه تنها برای چند ماه برنامه هستهای جمهوری اسلامی را به تأخیر انداخته است. بر اساس این گزارش، ورودیهای تأسیسات هدف قرارگرفته مسدود شده، اما ساختارهای زیرزمینی آن عمدتاً سالم ماندهاند.
ترامپ این ارزیابی را «کاملاً نادرست» دانست و آن را با حملات هستهای هیروشیما در جنگ جهانی دوم مقایسه کرد و گفت: «نمیخواهم از هیروشیما مثال بزنم، ولی اساساً همین اتفاق افتاد؛ چیزی که باعث پایان جنگ شد.»
همه چیز به هوا رفت
ترامپ همچنین گفت که «آمریکا قصد دارد هفته آینده با فرستاده [رژیم] ایران دیدار کند.» او در عین حال تاکید کرد که «دیگر دستیابی به یک توافق جدید با حکومت ایران را ضروری نمیداند.»
رئیسجمهور آمریکا با اشاره به احتمال امضای توافقنامهای در این زمینه با جمهوری اسلامی گفت: «ممکن است توافقی امضاء کنیم… البته فکر نمیکنم چنین چیزی خیلی ضروری باشد.»
ترامپ در ادامه با اشاره به اینکه برنامه هستهای جمهوری اسلامی نابود شده است گفت: «آنها یک جنگ داشتند، جنگیدند، و حالا دارند به دنیای خودشان برمیگردند. برایم مهم نیست که توافقی داشته باشم یا نه.»
رئیس جمهور آمریکا افزود: «همه چیز به هوا رفت، نابود شد، بنابراین خیلی دربارهاش احساس خاصی ندارم… ما واقعا قصد داریم با آنها دیدار کنیم. ما واقعا میخواهیم با آنها دیدار کنیم.»
دونالد ترامپ در ادامه با اشاره به اینکه آمریکا ممکن است در جریان این دیدار، از حکومت ایران تعهدی مبنی بر این مطالبه کند که جمهوری اسلامی قصدی برای ساخت سلاح اتمی ندارد، گفت: «احتمالا همین را از آنها خواهیم خواست. ولی آنها در هر صورت این کار را نخواهند کرد. کارشان تمام شده.»
او همچنین مدعی شد: «ماموران موساد، سازمان اطلاعات و عملیات ویژه اسرائیل پس از حمله ایالات متحده به تاسیسات اتمی فردو در ایران از منطقه حمله بازدید کردند.»
او تأکید کرد: «بعد از بمباران تأسیسات اتمی در ایران، آخرین کاری که آنها [مقامات جمهوری اسلامی] الان میخواهند انجام دهند، غنیسازی است؛ آنها میخواهند وضعشان را بهتر کنند… ولی قرار نیست بمب داشته باشند و قرار هم نیست غنیسازی انجام دهند.»
واکنش وزرای دولت ترامپ به گزارش افشاشده
پیت هگسِت وزیر دفاع آمریکا ضمن اشاره به اینکه ارزیابی اطلاعاتی اولیه دارای سطح «اطمینان پایین» است، گفت که افبیآی در حال تحقیق درباره چگونگی افشای این اطلاعات است. او افزود: «بمبها دقیقاً به هدف برخورد کردهاند. گزارشهای منتشرشده با انگیزههای دیگر تهیه شدهاند.»
مارکو روبیو وزیر خارجه نیز گزارش منتشرشده را تحریفشده خواند و گفت: «کسانی که این اطلاعات را افشا کردهاند، چاقوکشان حرفهایاند.» او در جریان کنفرانس مطبوعاتی پس از جلسه گفت: «جمهوری اسلامی باید مستقیماً با ایالات متحده مذاکره کند نه از طریق کشور سوم یا چهارم.»
تردید در اثربخش بودن حملات
در حالی که مقامات آمریکایی از موفقیت عملیات سحرگاه یکشنبه ۲۲ ژوئن (اول تیرماه) سخن میگویند، گزارشهای اطلاعاتی اولیه و تصاویر ماهوارهای جدید، ابهاماتی را درباره میزان واقعی تخریب تأسیسات هستهای ایران مطرح کردهاند. به گفته منابع آگاه، برخی از سانتریفیوژها و ذخایر اورانیوم پیش از حمله جابجا شده بودند و تخریبها عمدتاً محدود به سازههای سطحی بوده است.
با وجود این اختلاف نظرها اما دولت ترامپ قاطعانه از تصمیم خود دفاع کرده و احتمال تکرار چنین حملاتی را در صورت ادامه فعالیتهای هستهای ایران منتفی ندانسته است. خود ترامپ در پاسخ به خبرنگاران گفت: «مطمئناً اگر لازم باشد، دوباره حمله میکنیم. ولی فکر نمیکنم لازم باشد که نگرانش باشیم. این قضیه برای سالها از بین رفته است.»
در جریان نشست سران کشورهای عضو پیمان نظامی ناتو در لاهه، مارک روته دبیرکل ناتو به تمجید از عملیات نظامی آمریکا علیه تأسیسات اتمی در ایران پرداخت. در واکنش به اظهارات او اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت جمهوری اسلامی در «ایکس» نوشت: «این شرمآور، نفرتانگیز و غیرمسئولانه است که دبیرکل ناتو یک عمل تجاوزکارانه را تبریک بگوید… کسی که از ظلم و بیعدالتی حمایت میکند، فاقد شرافت است و کسی که از یک جنایت حمایت میکند، همدست و شریک جرم محسوب میشود.»
در ایران با وجود دو روز از اعلام آتشبس توسط آمریکا و پذیرش اسرائیل در روز سهشنبه سوم تیرماه و در شرایطی که نیروهای امنیتی با اتهامات واهی هجوم برای بازداشت شهروندان را ادامه میدهند، همچنان از وضعیت علی خامنهای خبری در دست نیست و تا کنون بجز یک پیام کتبی و یک پیام ویدئویی در روزهای اول جنگ ۱۲ روزه چیزی از وی منتشر نشده است.
