خبرگزاری رویترز روز پنجشنبه ۱۰ ژوئيه (۱۹ تیرماه) به نقل از یک مقام ارشد اسرائیلی گزارش داد، جمهوری اسلامی ایران نتوانسته اورانیوم غنیشده را از تأسیسات هستهای فردو، نطنز و اصفهان پیش از حملات اسرائیل و ایالات متحده خارج و به جای دیگری منتقل کند.
پیشتر برخی مقامات جمهوری اسلامی ادعا کرده بودند قبل از عملیات نظامی «طلوع شیران»، اورانیوم و برخی تجهیزات از سایتهای کلیدی به «مکانهای امن» منتقل شده بود.
این ادعا در حالیست که کشته شدن بسیاری از فرماندهان و عوامل هستهای در نخستین روز حمله بیانگر غافلگیر شدن رژیم است و اگر آنقدر آمادگی میداشتند که اورانیومها را به جای دیگری منتقل کنند، انتقال و محافظت فرماندهان نظام به مراتب آسانتر از جابجایی مواد اتمی میبود! برخی معتقدند که مقامات حکومت با دامن زدن به «ابهام» در سرنوشت اورانیومها میخواهند از آن به عنوان کارت بازی استفاده کنند.
حالا طبق گزارش رویترز، ارزیابیهای اولیه نشان میدهد اورانیوم موجود در تأسیسات اصفهان هنوز از نظر فنی قابل دسترسی است، اما جمهوری اسلامی ایران در شرایط فعلی با موانع جدّی برای دست یافتن به آن مواجه است.
یکی از نگرانیهای اصلی اسرائیل اکنون سرنوشت اورانیومهای غنی شده است. گفته میشود اکنون جمهوری اسلامی بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غلظت ۶۰ درصد در اختیار دارد و این نگرانیها از موضوعات مورد گفتگوی میان دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو نیز بوده است.
نخست وزیر اسرائیل که به واشنگتن سفر کرده است، چهارشنبه ۱۸ تیرماه با پیت هگست وزیر دفاع ایالات متحده در پنتاگون دیدار کرد. محور این دیدار نیز مسائل ایران بود اما جز چندین عکس از خوش و بش نتانیاهو با مقامات وزارت دفاع ایالات متحده و همچنین نظامیانی که در عملیات بمباران تأسیسات هستهای در ایران شرکت داشتند، جزئیات زیادی از مضمون گفتگوهای آنها منتشر نشده است.
دفتر نخستوزیری اسرائیل اعلام کرد: «در این دیدار حرفهای، نتانیاهو با وزیر دفاع و تیم او درباره مسائل کلیدی امنیتی از جمله مقابله با تهدیدات [رژیم] ایران، همکاریهای امنیتی منطقهای و تقویت روابط استراتژیک میان اسرائیل و ایالات متحده گفتگو کردند.»
وزارت دفاع آمریکا نیز اعلام کرد: «هگست از سربازان شجاع آمریکایی که عملیات در ایران را انجام دادند، قدردانی کرد. عملیاتی که به جنگ ۱۲ روزه پایان داد و چشمانداز صلح را از طریق قدرتی که رئیس جمهور ترامپ ترسیم کرده بود، متحقق ساخت.» هگست همچنین بر تعهد ایالات متحده تحت رهبری ترامپ برای حمایت از اسرائیل و مسدود کردن مسیر رژیم ایران به سوی دستیابی به سلاح هستهای تأکید کرد.
با توجه به تعلیق همکاری جمهوری اسلامی با آژانس بینالمللی انرژی اتمی و خروج بازرسان آژانس از ایران، گفته میشود اروپاییها خود را برای فعال ساختن «مکانیسم ماشه» آماده میکنند به ویژه آنکه از پیشرفت مذاکرات اتمی میان عباس عراقچی و استیو ویتکاف ناامیدند و حتا زمان از سر گرفتن چنین مذاکراتی اصلا مشخص نیست. همزمان شماری از نمایندگان مجلس شورای اسلامی گفتهاند: «فعلاً مذاکره با آمریکاییها رویکرد عاقلانهای نیست.»
گزارش دستگاه اطلاعاتی فرانسه
نیکولا لرنر رئیس سازمان اطلاعات خارجی فرانسه، اعلام کرد بخشی از ذخایر اورانیوم غنیشده با درصد بالا در جریان حملات به ایران نابود شده، اما بخش اعظم آن همچنان در اختیار جمهوری اسلامی باقی مانده است. او اضافه کرد: «امروز نشانههایی از محل آنها داریم.» او همچنین اظهار داشت که بخشی از این ذخایر در حملات نابود شده و برنامه هستهای ایران را چند ماه به عقب رانده است.
اطلاعات موجود در مورد سرنوشت اورانیوم غنیشده در ایران پیش و پس از حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای فردو، نطنز و اصفهان متناقض و اظهارات طرفین ضد و نقیض و مبهم است.
هرچند منابع آمریکایی و اسرائیلی معتقدند که بخش عمده اورانیوم غنیشده در زمان حملات در همان سایتها باقی مانده و دفن شده و انتقال سریع این مواد هم خطرناک و هم دشوار است اما گزارشهایی از سوی منابع اروپایی و ایرانی وجود دارد که مدعی هستند جمهوری اسلامی بخشی از اورانیوم غنیشده را به ویژه از تأسیسات اصفهان پیش از حملات به مکانهای مخفی منتقل کرده است. تصاویر ماهوارهای نیز فعالیتهای فشردهای را در اطراف ورودی تونلها در فردو و اصفهان نشان میدهد که برخی تحلیلگران آن را به عنوان آمادگی برای انتقال مواد هستهای یا تدابیر دفاعی تلقی کردهاند. تصاویر ماهوارهای پس از حملات و در زمان آتشبس نیز تحرکاتی را در اطراف تأسیسات بمباران شده نشان میدهند.
