کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا در یک گزارش مبسوط هشدار داد که جمهوری اسلامی یکی از «جدیترین و شدیدترین تهدیدهای دولتی» علیه امنیت ملّی بریتانیا است. در این گزارش اعلام شده است که تهدیدات حکومت ایران طیفی متنوع دارد؛ از حملات فیزیکی و احتمال ترور مخالفان و اهداف مرتبط با یهودیها گرفته تا جاسوسی، حملات سایبری و تلاش برای توسعه سلاحهای هستهای.
در گزارشی که پنجشنبه ۱۰ ژوئیه (۱۹ تیرماه) از سوی این کمیته منتشر شد، آمده سطح تهدید جمهوری اسلامی برای امنیت بریتانیا به سطح تهدیدات روسیه و چین علیه این کشور رسیده است.
در این گزارش که مبنای آن اطلاعات محرمانه «امآی۶» و «امآی۵» و همچنین مرکز ارتباطات دولت، دفتر کابینه و وزارت کشور و مقامات ارشد امنیتی بریتانیاست با اشاره به افزایش چشمگیر تمایل تهران برای انجام «ترور، جاسوسی و حملات سایبری» در خاک بریتانیا از دولت این کشور خواسته شده است تا در استراتژی خود نسبت به جمهوری اسلامی، «بازنگری اساسی» انجام دهد.
بخشی از این تهدیدات علیه خبرنگاران و روزنامهنگاران رسانههای فارسی مستقر در لندن است. بر اساس این گزارش ۲۶۰ صفحهای، سرویس اطلاعاتی جمهوری اسلامی با اعمال فشار بر اعضای خانواده خبرنگاران این شبکهها در داخل ایران و تهدید مستقیم خود خبرنگاران، تلاش کرده است مانع از ادامه فعالیت آنها شود.
طبق این گزارش، جمهوری اسلامی بازیگری عملگراست که اغلب «بیش از آنکه از ایدئولوژی پیروی کند، از فرصتها بهره میبرد» و اکنون قادر است همین عملگرایی را به «اقدامات خصمانه در خاک بریتانیا» تبدیل کند.
کمیته در بخشی از این گزارش تاکید کرده: «هدف اساسی رژیم ایران، حفظ بقا و امنیت جمهوری اسلامی است. احساس ناامنی این رژیم، بطور مستقیم یا غیرمستقیم، رفتارهای آن را شکل میدهد.»
بر پایه یافتههای این گزارش، از ژانویه ۲۰۲۲ تا کنون دستکم ۱۵ توطئه ترور یا آدمربایی علیه افراد ساکن بریتانیا شناسایی شده است. این عملیاتها عمدتا مخالفان و منتقدان جمهوری اسلامی را هدف گرفتهاند و ادامه الگوی رفتاری هستند که رژیمایران در خاورمیانه و اروپا دنبال کرده است.
در گزارش همچنین آمده است: «این تهدید عمدتاً متوجه مخالفان و دیگر منتقدان رژیم است. همچنین تهدید علیه منافع یهودی و اسرائیلی در بریتانیا افزایش یافته است.»
مقامات اطلاعاتی بریتانیا به کمیته گفتهاند که عوامل وابسته به تهران، آمادگی خود را برای «اقدام به ترور در داخل خاک بریتانیا و ربودن افراد از این کشور» نشان دادهاند.
بر اساس اطلاعات دریافتی کمیته اطلاعات و امنیت بریتانیا، در حال حاضر تهدید حمله فیزیکی به افراد در بریتانیا، «بالاترین سطح تهدید از سوی جمهوری اسلامی است: «این تهدید با سطح تهدید از سوی روسیه برابری میکند.»
در ادامه گزارش تأکید شده است از ابتدای سال ۲۰۲۲، تهدیدات فیزیکی از سوی عوامل جمهوری اسلامی علیه ساکنان بریتانیا «هم از نظر سرعت و هم از نظر تعداد، به شکل محسوسی افزایش یافته» است.
در بخشی دیگری از گزارش کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا آمده است: «ایران و بریتانیا سابقهای پیچیده دارند. رهبری حکومت ایران، بریتانیا را رقیبی سرسخت و فریبکار میداند که با ارزشهای جمهوری اسلامی مخالفت دارد و بخشی از جبهه غربی برای تغییر رژیم تلقی میشود.»
افزایش فعالیت جاسوسی رژیم ایران
رئیس کمیته مشترک اطلاعاتی بریتانیا نیز در پارلمان گفت: «این بیاعتمادی عمیق نسبت به بریتانیا، هم دلایل تاریخی دارد و هم دلایل معاصر.»
در همین گزارش تأکید شده فعالیتهای جاسوسی جمهوری اسلامی بطور «قابل توجه» افزایش پیدا کرده و این فعالیتها عمدتا از طریق توانمندیهای سایبری و همچنین با استفاده از عوامل انسانی انجام میشود.
هرچند بریتانیا در اولویتهای اطلاعاتی تهران پس از آمریکا، اسرائیل و عربستان سعودی قرار دارد اما مقامات امنیتی هشدار دادهاند که این جایگاه ممکن است به سرعت تغییر کند: «بریتانیا یک هدف اصلی برای تهران در حوزه جاسوسی است چرا که آنها لندن را دشمن ویژه جمهوری اسلامی میدانند. این رویکرد همچنین به دلیل نقشی است که در مذاکرات هستهای و رابطه با ایالات متحده ایفا میکنیم.»
مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا هشدار داده است که بسیاری از نهادهای بریتانیایی برای شناسایی یا مقابله با نفوذهای سایبری تهران تجهیز نشدهاند.
در گزارش کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا آمده است: «ضروریست که سطح مقاومت سایبری کشور افزایش یابد. اگر امنیت سایبری و تابآوری در سراسر بریتانیا تقویت شود، احتمال موفقیت حملات سایبری ایران کاهش مییابد.»
کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان ضمن استقبال از برخی اقدامات اخیر دولت بریتانیا از جمله گنجاندن جمهوری اسلامی ایران در ردیفهای بالای «طرح ثبت نفوذ خارجی» و امکانات جدید قانونی برای مقابله با نهادهایی مانند سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از رویکرد کلی دولت بریتانیا در قبال تهران انتقاد کرده است.
در گزارش این کمیته آمده است: «سیاست دولت در قبال [رژیم] ایران عمدتاً معطوف به مدیریت بحران بوده و تحتتاثیر نگرانیها درباره برنامه هستهای ایران، از پرداختن به دیگر مسائل سیاسی، منطقهای و اجتماعی بازمانده است.»
بر اساس این گزارش، چنین رویکردی مانع از آن شده که دولت «درک واقعی از [رژیم] ایران» به دست آورد: «در مجموعه دولت، فقدان تخصص ویژه درباره ایران محسوس است.»
در بخشی از گزارش به نقل از یکی از منتقدان آمده است: «وقتی افرادی در وزارت خارجه مسئول سیاستگذاری درباره ایران هستند که حتی یک کلمه فارسی بلد نیستند، واقعاً نمیشود کار خاصی از آنها انتظار داشت.»
در جمعبندی گزارش کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا آمده است: «هرچند [رژیم] ایران در برخورد نظامی به دنبال موازنه و بازدارندگی است اما همواره این امکان وجود ندارد. بنابراین تهران تمرکز خود را بر توسعه توانمندیهای نامتقارن و شبکهای متشکل از سازمانهای شبهنظامی و تروریستیِ همسو در سراسر خاورمیانه گذاشته تا نفوذ خود را گسترش دهد و از حملات احتمالی علیه خود جلوگیری کند.»
