عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی میگوید که «با چین و روسیه همکاری میکنیم تا جلوی فعالشدن مکانیسم ماشه را بگیریم». اما به نظر میرسد عزم اروپاییها برای بازگرداندن تحریمهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی جدی است.
روزنامه «تلگراف» دو روز پیش در گزارشی با اشاره به احتمال فعال شدن «مکانیسم ماشه» علیه جمهوری اسلامی نوشت: «مقامات تهران بیم دارند که جمهوری اسلامی نتواند از دور دیگری از تحریمهای اقتصادی جان سالم به در ببرد.»
شورای سردبیری روزنامه «والاستریت ژورنال» نیز در مقالهای نوشت: «جنگ ۱۲ روزه» اسرائیل و جمهوری اسلامی، خاورمیانه را دگرگون کرده و حتی اروپا نیز اکنون آماده افزایش فشار بر روحانیون حاکم بر تهران است.»
این مطلب میافزاید جمهوری اسلامی با امتناع از بازرسیها و حل موضوعات هستهای، خطر فعال شدن «مکانیسم ماشه» را به جان خریده است.
https://mykayhan.org/1404/05/24/384432/
لارنس نورمن خبرنگار «والاستریت ژورنال» نیز در «ایکس» نوشت: «خلاصهی بسیار روشن ماجرا از نظر من این است که ما در اواخر ماه میلادی جاری [ماه اوت] به سمت مکانیسم ماشه میرویم. یک منبع دولتی بریتانیا میگوید از زمانی که سه هفته پیش پیشنهاد تمدید مهلت اجرای اسنپبک را به ایران ارائه کردند، پاسخی از تهران دریافت نکردهاند. اکنون زمان بسیار کوتاه است.»
در همین ارتباط، روزنامه بریتانیایی «تلگراف» به نقل از یک مقام ایرانی نوشت که به نظر میرسد در صورت فعال شدن «مکانیسم ماشه»، جمهوری اسلامی توان مقابله با پیامدهای اقتصادی آن را نداشته باشد و به همین دلیل، «موجودیت» خود را در خطر میبیند.
این «مقام ارشد» که اشارهای به نام او نشده گفته «تحریمها مخربتر از جنگ هستند» و «شورای عالی امنیت ملی از دفتر ریاست جمهوری خواسته است قبل از آنکه دیر شود، راهی برای آغاز مذاکرات پیدا کند.»
وزرای خارجه فرانسه، آلمان و بریتانیا روز سهشنبه ۱۲ اوت (۲۱ مرداد) طی نامهای به آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد اطلاع دادند که اگر رژیم ایران مذاکرات بر سر برنامه هستهای خود را با جامعه جهانی تا پایان ماه اوت از سر نگیرد، «مکانیسم ماشه» را فعال کنند.
پیشتر خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه ایرانی، ادعا کرده بود «علی خامنهای اکنون به مذاکره تمایل پیدا کرده»، زیرا آنها «هزینه تقابل نظامی را دیدهاند.» افراد آگاه میگویند که «خامنهای و ساختار قدرت در ایران به توافق برای از سر گرفتن مذاکرات هستهای رسیدهاند و آن را برای بقای جمهوری اسلامی حیاتی میدانند.»
در این میان، جریان اصلاحطلب جمهوری اسلامی کارزار گستردهای را برای فشار به حکومت برای مذاکره با آمریکا به راه انداخته است. کارزاری که مسعود پزشکیان، حسن روحانی و محمد جوادظریف مستقیم و غیرمستقیم آن را هدایت میکنند.
پزشکیان ۱۹ امرداد در اظهاراتی عنوان کرد: «گفتگو به معنای تسلیم نیست. گفتگو نکنیم میخواهید بجنگید؟ خب آمد زد، دوباره درست کنیم باز هم میآید میزند.»
حسن روحانی نیز در جمع مشاورین خود بر ضرورت تقویت ارتباط با جهان و استفاده از فرصتهای دیپلماتیک تأکید کرد و گفت: «هر اقدامی که به نفع امنیت و منافع ملی باشد، از مذاکره با کشورهای دیگر تا کاهش تنشها، باید در دستور کار قرار گیرد.»
برخلاف اصلاحطلبان اما قدرت اصلی در جمهوری اسلامی همچنان بر «مقاومت» اصرار دارد. روزنامه کیهان چاپ تهران چندی پیش نوشته بود: «مکانیسم ماشه تفنگ بیفشنگ است فریب نخورید!» شماری از فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نمایندگان مجلس نیز موضوع خروج از NPT را در صورت بازگشت تحریمها مطرح کردهاند. هرچند که عباس عراقچی آذرماه سال ۱۴۰۳ در جریان سفر به لیسبون گفته بود در صورت بازگشت تحریمها ایران به سمت ساخت بمب اتم متمایل میشود.
اینهمه در حالیست که بسیاری از تحلیلگران از سر گرفته شدن عملیات نظامی اسرائیل علیه جمهوری اسلامی را در صورت عدم بازگشت آن به میز مذاکره و تسلیم در برابر شروط اروپا و آمریکا نه تنها منتفی نمیدانند بلکه جنگ دوباره را جدی و بسیار محتمل ارزیابی میکنند.
