پس از ماهها تهدید و تأخیر، بریتانیا، فرانسه و آلمان سرانجام روز پنجشنبه ششم شهریورماه ۱۴۰۴ «مکانیسم ماشه» را برای بازگرداندن خودکار تحریمهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی فعال کردند.
این سه کشور اروپایی که از امضاکنندگان «برنامه جامع اقدام مشترک» موسوم به «برجام» هستند، با ارسال نامهای به شورای امنیت سازمان ملل اعلام کردند که مکانیسم ماشه را فعال کردهاند.
وزرای خارجه آلمان، فرانسه و بریتانیا در بیانیهای مشترک تاکید کردند هدف اساسی سه کشور این است که جمهوری اسلامی ایران «هرگز به دنبال دستیابی یا توسعه سلاح هستهای نرود.» این سه کشور روز چهارشنبه مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا را از تصمیم خود مطلع کردند.
پس از جنگ ۱۲ روزه، رهبران آلمان، فرانسه و انگلیس بارها مستقیم به جمهوری اسلامی در مورد پیامدهای عدم همکاری با آژانس و نپذیرفتن شروط آمریکا برای مذاکره هشدار داده بودند. آنها از تهران خواستند علاوه بر از سر گرفتن همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره سرنوشت بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی نیز شفافسازی کند.
مقامات جمهوری اسلامی ادعا میکنند که پیش از بمباران تأسیسات هستهای توسط آمریکا بیش از ۴۰۰ کیلو اورانیوم غنیشده با غلظت بالا را به «مکانی امن» منتقل کردهاند.
روند بررسی اجرای مکانیسم ماشه توسط شورای امنیت سازمان ملل ۳۰ روز طول میکشد تا بطور قانونی تمام تحریمهایی که در سال ۲۰۱۵ ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت تعلیق شده بودند دوباره اعمال شوند. تحلیلگران هشدار دادهاند که با توجه به وخامت اوضاع اقتصادی در ایران، این اقدام بحرانهای حکومت را تشدید خواهد کرد.
عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی فعال شدن مکانیسم ماشه را «ناموجه، غیرقانونی و فاقد هرگونه مبنای حقوقی» دانست و تهدید کرد: «جمهوری اسلامی ایران برای حفظ و تأمین حقوق و منافع ملی خود به نحو مقتضی به این اقدام پاسخ خواهد داد.»
او ابراز امیدواری کرد: «سه کشور اروپایی با اتخاذ رویکردی مسئولانه و درک واقعیتهای موجود، این حرکت نادرست خود را ظرف روزهای پیش روی به نحو مناسب اصلاح نمایند.» این در حالیست که سه کشور اروپایی زمان سی روزه را که طی آن شورای امنیت به بررسی اجرای مکانیسم ماشه خواهد پرداخت، فرصتی برای جمهوری اسلامی میدانند تا از اهداف جاهطلبانهی خود بطور کامل عقبنشینی کند.
مقامات تهران پیشتر تهدید کرده بودند در صورت فعال شدن مکانیسم ماشه، جمهوری اسلامی از NPT پیمان منع گسترش سلاحهای کشتار جمعی خارج خواهد شد و همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را قطع خواهد کرد. البته ناظران میگویند جمهوری اسلامی با این کار در عمل از ترس مرگ دست به خودکشی میزند زیرا به این ترتیب تمامی دلایل را برای مقابلهی حتا نظامی با خود در اختیار کشورهای دیگر قرار میدهد. علاوه بر این عباس عراقچی در آذرماه ۱۴۰۳ در جریان سفر به لیسبون تهدید کرده بود که در صورت فعال شدن مکانیسم ماشه جمهوری اسلامی به ساخت سلاح اتمی متمایل خواهد شد! که این تهدید نیز بجای اینکه کسی را بترساند، علیه خود نظام عمل میکند!
