دونالد ترامپ رئیس جمهورى ایالات متحده، روز جمعه اين هفته طی مراسمی رسمی در کاخ سفید، با صدور فرمانی اجرایی نام وزارت دفاع این کشور را به «وزارت جنگ» تغییر داد.
«وزارت جنگ» عنوانی است که تا پایان جنگ جهانی دوم بر این نهاد نظامی اطلاق میشد. این نام در سال ۱۹۴۹ و با هدف تأکید بر نقش بازدارندگی ایالات متحده در دوران پس از جنگ و آغاز عصر هستهای، به «وزارت دفاع» تغییر یافت.
تغییر اخیر از سوی ترامپ تلاشی در راستای بازتعریف جایگاه ارتش ایالات متحده و بازگشت به رویکردی تهاجمیتر ارزیابی شده است.
رئیس جمهورى آمریکا هنگام امضای این فرمان، با تأکید بر اهمیت نمادین و راهبردی این تغییر، اظهار داشت: «این نام جدید بیانگر موضعی روشن است و آن موضع پیروزی است. ما دیگر تنها مدافع نیستیم، ما پیروزیم.»
به موجب این فرمان، پیت هگست، وزیر دفاع کنونی که از این پس با عنوان «وزیر جنگ» شناخته خواهد شد، مأمور شده است پیشنهادهای لازم را برای تصویب قوانین و اقدامات اجرایی جهت تثبیت نام جدید به کنگره ارائه کند.
تغییر نام وزارتخانههای فدرال در ایالات متحده امری کم سابقه است و معمولاً مستلزم تصویب در کنگره است؛ هرچند ترامپ در مراسم یادشده تصریح کرد که مشخص نیست چنین تأییدی ضرورت قانونی داشته باشد.
هگست که حالا دیگر نه وزیر «دفاع» بلکه وزير جنگ است ضمن حمایت از این تصمیم، در اظهاراتی اعلام کرد: «ما اکنون از وضعیت صرفاً دفاعی، که اغلب مشروعیت آن زیر سؤال میرفت، به سوی موضعی تهاجمی حرکت میکنیم؛ موضعی که نشانهای از قدرت کوبنده و اراده بیچون و چراى ملت ماست.»
پیش از اين نيز، طرحی برای بازگرداندن عنوان «وزارت جنگ» به ابتکار سه قانونگذار جمهوریخواه، سناتور مایک لی از ایالت یوتا، سناتور ریک اسکات از فلوریدا و نماینده مجلس نمایندگان گرگ استیوب، تدوین و به کنگره ارائه شده بود.
تغییرات اخیر در سیاستهای نظامی دولت ترامپ، از جمله استقرار نیروهای مسلح در شهرهایی چون لسآنجلس و واشنگتن و نیز ایجاد مناطق نظامی در مرز جنوبی برای مقابله با مهاجرت غیرقانونی، از سوی برخی تحلیلگران به منزله عبور از عرفهای دیرینه و تأکید بر چهرهای مقتدر و تهاجمی از ارتش ایالات متحده تعبیر شده است.
در سالهای اخیر، ترامپ کوشیده است با اقداماتی نمادین، همچون ریاست بر یک رژه نظامی بزرگ در مرکز واشنگتن و تلاش برای بازگرداندن نامهای قدیمی به پایگاههای نظامی که پس از اعتراضات عدالتخواهانه سال ۲۰۲۰ تغییر یافته بودند، تصویری جدید از هویت نظامی آمریکا ترسیم کند.
اعتراضات گسترده سال ۲۰۲۰ که با شعار «عدالت نژادی» و در واکنش به کشته شدن جورج فلوید، شهروند آفریقایی تبار آمریکایی، به دست پلیس مینیاپولیس آغاز شد، موجی جهانی از بازنگری در نمادها و ساختارهای مرتبط با تاریخ نظامی و نژادی ایالات متحده به راه انداخت.
بازگشت عنوان «وزارت جنگ» را میتوان یکی از جنجالیترین اقدامات نمادین در دوران دوم ریاست جمهورى دونالد ترامپ دانست؛ اقدامی که پیامدهای سیاسی، حقوقی و بینالمللی آن، بیتردید محل بحث و مناقشه گسترده خواهد بود.
گفتنی است که در ایران نیز که چنین وزارتخانهای در اواخر دوران قاجار در ایران شکل گرفت، با نام وزارت جنگ فعالیت میکرد. در دوران محمد مصدق طی دورهای کوتاه به «وزارت دفاع ملی» تغییر نام داد ولی بعد دوباره «وزارت جنگ» نامیده شد. پس از وقوع انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، جمهوری اسلامی آن را «وزارت دفاع ملی» نامید و از نیمه دهه شصت خورشیدی و درواقع پس از جنگ هشت ساله به بعد «وزارت دفاع» نامیده میشود.
