وزیران خارجه «گروه هفت» سهشنبه اول مهرماه ۱۴۰۴ در بیانیهای مشترک پس از نشست خود در حاشیه هشتادمین مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک بار دیگر از جمهوری اسلامی خواستند «بطور کامل تعهداتش را بر اساس معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای اجرا کند، همکاری کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را از سر بگیرد و وارد گفتگوی مستقیم با آمریکا برای دستیابی به توافق» شود؛ رافائل گروسی و عباس عراقچی نیز برای دومین بار در نیویورک دیدار کردند.
این درخواست تکراری وزرای خارجه «گروه هفت» ساعاتی پس از آن مطرح شد که علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی در یک سخنرانی طولانی همچنان تأکید کرد «گفتگو با آمریکا ضرر دارد» و جمهوری اسلامی تسلیم فشارهای غرب برای برچیدن غنیسازی و توانمندیهای موشکی نخواهد شد.
همزمان در نیویورک برای دومین بار رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوی اسلامی دیدار کرد تا شاید راهی برای ادامه گفتگوها پیدا کند اما این دیدار هم تحت تأثیر مواضع خامنهای قرار گرفت.
گروسی هشدار داده است که جمهوری اسلامی هنوز ابزارهای لازم را برای ساختن سانتریفیوژهای مورد نیاز جهت غنیسازی ذخایر اورانیوم در اختیار دارد. هرچند توضیح داد که تقریبا تمام تجهیزات حساس فُردو نابود شده است.
مدیرکل آژانس همچنین تاکید کرد در صورت تصمیم جمهوری اسلامی برای افزایش غنیسازی اورانیوم تا سطح ۹۰ درصد، میتواند «ظرف چند هفته و نه ماهها یا سالها» به آن دست پیدا کند. او توضیح داد «بخشی از سانتریفیوژها ممکن است از آسیب در امان مانده باشند و جمهوری اسلامی ایران مکانهای تولیدی برای اجزای کلیدی مانند روتورها و دمها دارد؛ بنابراین بازسازی برنامه فقط مسئله زمان است.»
در این میان طیفی از حامیان حکومت از جمله گروههایی در جریان اصلاحطلب امیدوار بودند، با سفر مسعود پزشکیان و عباس عراقچی به نیویورک روزنهای برای گفتگو با آمریکا باز شود تا شاید اروپاییها بتوانند بهانهای برای به تأخیر انداختن اجرای عملی «مکانیسم ماشه» پیدا کنند اما به نظر میرسد سخنرانی سهشنبهشب خامنهای تیر خلاص به امید آنها بود.
محمد اسلامی رئیس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی در مصاحبه با «اسکای نیوز» عنوان کرد، تأسیسات هستهای که در جریان بمباران آمریکا در اول تیرماه ۱۴۰۴ نابود شدهاند، با وجود فشارهای بینالمللی و تهدید حملات بیشتر اسرائیل، بازسازی خواهند شد. او همچنین گفته «مذاکره مستقیم با آمریکا انجام نخواهد گرفت.»
اینهمه در حالیست که تناقض و آشفتگی در بیان و عمل مقامات جمهوری اسلامی تخت فشارهای بینالمللی آشکار است.
مسعود پزشکیان رئیس دولت چهاردهم طی سخنانی روز یکشنبه ۱۹ امرداد در دیدار با مدیران رسانههای داخلی خطاب به مخالفان مذاکره با آمریکا نسبت به حمله مجدد اسرائیل هشدار داده و گفته بود: «تصور نمیکنم با دعوا به جایی برسیم. در ذات ما تسلیم شدن نیست. حرف نمیزنی؟ خب میخواهی چکار کنی؟ میخواهی بجنگی؟! خب آمد و زد؛ الان برویم درست کنیم دوباره میآید میزند.»
برخی تحلیلگران پس از صحبتهای خامنهای علیه مذاکره، صحبت از افزایش احتمال درگیری نظامی علیه جمهوری اسلامی میکنند، آنهم در قالب یک «ائتلاف» بینالمللی. برخی دیگر هم عنوان کردند که اظهارات خامنهای به بحرانهای داخلی دامن خواهد زد و با نابسامانی شدید اقتصادی که جان مردم را به لب رسانده، اعتراضات خیابانی نیز برای حکومت تهدیدی جدی به شمار میرود.
