مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مصاحبه با روزنامه سوئیسی «نویه زورشر تسایتونگ» گفته است «جمهوری اسلامی ایران باید نگرانی ما را در رابطه با سرنوشت ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم را برطرف کند.» رافائل گروسی هشدار داده است که «نشستن همه طرفین بر سر یک میز، ما را از خطر دور جدیدی از بمبارانها و حملات نجات میدهد.»
در این مصاحبه که یکشنبه ۱۹ اکتبر (۱۷ مهرماه) منتشر شد، رافائل گروسی عنوان کرد اطلاعات موجود در اختیار آژانس نشان میدهد که بخش عمده اورانیومها در تاسیسات اصفهان و فُردو و تا حدودی در نطنز نگهداری میشود.
گروسی تأکید کرد که بازرسان آژانس تصور نمیکنند که جمهوری اسلامی ایران مقادیر زیادی از اورانیوم غنیشده خود را در مکانهای مختلف پنهان کرده باشد.
پرسش و پاسخهایی که با وی در ارتباط با وضعیت ایران و جمهوری اسلامی مطرح شده، به این شرح است:
-دونالد ترامپ این هفته گفت که خاورمیانه در آستانه «عصر جدیدی از صلح» قرار دارد و در این میان از ایران هم نام برد و گفت که فضا برای مذاکرات جدید با تهران «باز» است. آیا اکنون پنجرهای از فرصتهای بزرگ گشوده شده است؟
– تنها چهار ماه پس از عملیات نظامی مشترک اسرائیل و ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی قطعاً شنیدن چنین سخنانی از رئیس جمهور ترامپ بسیار دلگرمکننده بود. فراموش نکنید که او این حرف را در کنست (پارلمان اسرائیل) زد، جایی که به [رژیم] ایران اشاره کرد و گفت به راه حل دیپلماتیک باور دارد.
این سخنان پیام بسیار قدرتمندی از سوی رئیس جمهور آمریکا بود. ما نمیتوانیم آنچه را اتفاق افتاده نادیده بگیریم- اینکه اهرم زور به کار گرفته شد- اما اگر طرفین دوباره بر سر یک میز بنشینند، از خطر دور جدیدی از بمبارانها و حملات جلوگیری میشود. نگرانیها درباره گسترش بالقوه تسلیحات هستهای هنوز کاملاً از میان نرفته. همچنان این پرسش مطرح است که سرنوشت حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی که [رژیم] ایران هنوز در اختیار دارد، چه خواهد شد.
–چقدر احتمال دارد بتوانید وضعیت این حدود ۴۰۹ کیلوگرم اورانیوم را دوباره شناسایی کنید؟
– کاملاً ممکن است. ما میتوانیم حدس بزنیم، [اما] درواقع خیلی خوب میدانیم که این مواد کجا قرار دارند. مسئله اصلی این است که آیا به آنها دسترسی خواهیم یافت یا نه، و سوال بعدی این است که با آن چه باید کرد؟ آیا ایران میخواهد آن را نگه دارد؟ آیا قصد دارد میزان غنیسازی را پایین بیاورد؟ یا شاید تصمیم بگیرد آن را به خارج از کشور منتقل کند؛ گزینههای متعددی وجود دارد.
– آیا این مواد در سراسر ایران پراکنده شدهاند یا در یک مکان متمرکز هستند؟
– ممکن است بخش کوچکی از آن جابجا شده باشد، اما نه چندان زیاد. بخش عمده این اورانیوم، طبق اطلاعات ما، همچنان در تاسیسات هستهای اصفهان و فردو و تا حدی در نطنز قرار دارد. البته این تاسیسات بمباران شدهاند، خسارات سنگینی دیدهاند و بخشهایی از آنها در زیر زمین قرار دارند. برای دسترسی به آنها، همکاری کامل جمهوری اسلامی ایران ضروری است؛ و این فقط زمانی رخ خواهد داد که تهران آن را در راستای منافع ملی کشور بداند.
-با این حال، نشانهای از همکاری گسترده دیده نمیشود. شما در اوایل سپتامبر در قاهره با عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی در مورد از سر گرفتن بازرسیها توافق کردید، اما چند هفته بعد با بازگشت تحریمها علیه جمهوری اسلامی، رژیم به وضوح خشمگین شد و گفت ادامه همکاری با آژانس بیفایده است.
– به نظر من [رژیم] ایران به بازگشت تحریمها واکنش نشان داده، اما نه کاملاً منفی. مقامات ایرانی گفتند که هنوز فضای دیپلماسی وجود دارد. ایران همچنین از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) خارج نشده است، هرچند پیشتر چنین احتمالی را مطرح کرده بود. در عمل ما هنوز تعدادی بازرسی در ایران انجام میدهیم، اما همکاری در سطح مورد نیاز نیست.
-آیا به بهبود اوضاع امیدوارید؟
– این بستگی به شرایط روز دارد؛ گاهی احساس میکنم که به راه حل نزدیک میشویم. دیپلماسی نیازمند صبر و درک متقابل است، و فهمیدن اینکه در کل چه اتفاقی در حال وقوع است. مسئله ایران را نمیتوان جدا از بافت کلی منطقه دید. وضعیت امنیتی خاورمیانه به سرعت در حال تغییر است و چندین کشور درگیر آن هستند. در نهایت اما، سرنوشت منطقه به دو موضوع گره خورده است: مسئله فلسطین و آینده ایران.
