در حالی که هیئت وزیران دولت پزشکیان با طرح تعطیلی روزهای چهارشنبه تا پایان تابستان برای مدیریت مصرف آب مخالفت کرده اما این هفته و برای سومین هفته پیاپی روز چهارشنبه در استانهای مختلف کشور تعطیل اعلام شده است.
تعطیلی روزهای چهارشنبه تا پایان تابستان به عنوان یکی از راهکارهای مطرح شده برای کاهش مصرف آب و برق بود اما هیئت وزیران دولت پزشکیان با این طرح مخالفت کرد. در عمل اما تعطیلی روزهای چهارشنبه ادامه دارد و استانهای مختلف در حال اعلام تعطیلی فردا، چهارشنبه ۱۵ امرداد ۱۴۰۴، برای سومین هفته پیاپی هستند.
بر اساس اخبار منتشر شدهاستانهای تهران، خوزستان، اصفهان، یزد، هرمزگان، اردبیل، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، کهگلویه و بویراحمد، فارس، خراسان جنوبی و بوشهر و مازندران فردا تعطیل هستند. برخی استانها از جمله خوزستان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اصفهان امروز سهشنبه ۱۴ امرداد نیز تعطیل اعلام شدهاند.
فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت هفته گذشته از رد پیشنهاد تعطیلات تابستانی در جلسه هیئت وزیران خبر داد و گفت: «پیشنهادهایی مانند تعطیلی چهارشنبهها، شنبهها یا تغییر در تعطیلات هفتگی در دولت بررسی شد، اما هیچیک به تصویب نرسید.»
بحران آب در ایران هر روز در حال عمیقتر شدن است. کاهش سطح آب ذخیره شده در پشت سدها، و افزایش مصرف آب به علت گرمای هوا و نبود بارندگی در این فصل سبب تشدید بحران کمبود آب شده است.
با اینکه دولت جیرهبندی گسترده آب را در دستور کار قرار داده اما همچنان کمبود آب زنگ خطر رسیدن برخی شهرها به روز صفر آبی را به صدا درآورده است.
کارشناسان معتقدند دولت فقط با جیرهبندی آب، کاهش مصرف را در دستور کار قرار داده اما برای افزایش تولید و تأمین و حفظ منابع موجود آب اقدامی انجام نداده و در نتیجه بحران کمبود آب امسال به شکل فزایندهای تشدید شده است.
برای نمونه آمارها نشان میدهد یک سوم از منابع آب لولهکشی در طی فرایند توزیع و به علت فرسودگی لولهها هدر رفته و از بین میرود. جمهوری اسلامی اما سالها نسبت به این موضوع بیتفاوت بوده و برای نوسازی خطوط انتقال آب اقدامی انجام نداده است.
با گسترش اعتراضات نسبت به بیعملی و سوءمدیریت دولت، اکنون وزارت نیرو از طرحی برای عبور از بحران کمبود آب با عنوان «بسته راهبردی آب» خبر داده است. عیسی بزرگزاده سخنگوی صنعت آب گفته «۹ جلسه کمیته تخصصی شورای عالی آب تشکیل شده و در جلسه اخیر بسته راهبردی عملیاتی آب کشور تدوین شد.
عیسی بزرگزاده گفته «در گام اول اجرای این بسته، برای ۳۱ استان کشور تمام ظرفیتهای تأمین آب به روز مشخص شده و تعیین شده برای هر بخش شرب و کشاورزی و صنعت چقدر تخصیص یابد.»
او افزوده «در تهران باید ۲۲ درصد کل مصرف آب تا پایان برنامه هفتم کاهش یابد، باید ۳۸ درصد برداشت کشاورزی تهران و ۳۰ درصد برداشت شرب تهران از منابع زیرزمینی کم شود. مقرر شده ۴۵ درصد سطح کشت در تهران کاهش یابد و برای تمام استانها نیز این ضرورتها تعیین شده است تا حکمرانی محلی آب را تشکیل دهیم.»
مشخص نیست این اقدامات تا چه حدی بتواند بحران کنونی کمبود آب، به ویژه تا پایان تابستان، را مهار کند؛ آن هم در شرایطی که برخی گزارشها درباره احتمال رسیدن برخی شهرها از جمله تهران به «روز صفر آبی» هشدار میدهند.
در همین رابطه روزنامه «دنیای اقتصاد» در گزارشی نوشته «روز صفر بیآبی» اصطلاحی است که برای توصیف شرایطی به کار میرود که در آن منابع آب آشامیدنی شهری به صفر میرسد. شبکه خبری سیانان در گزارشی هشدار داد تهران ممکن است تنها چند هفته با «روز صفر» فاصله داشته باشد.
«دنیای اقتصاد» با اشاره به هشدار کارشناان درباره رسیدن به «روز صفر آبی» در برخی شهرها نوشته این روزها سدهای کلیدی خالی هستند، مقامات در تلاشند تا مصرف آب را کاهش دهند و ساکنان به شدت در پی صرفهجویی در مصرف آب هستند تا از وقوع روز فاجعه جلوگیری کنند.
این گزارش افزوده ایران با توجه به موقعیت جغرافیایی خود همواره با مشکل کمآبی روبرو بوده است. کاوه مدنی، دانشمند ایرانی حوزه آب و محیط زیست و مدیر ارشد سازمان ملل متحد در گفتوگو با سیانان گفت تفاوت این بحران در تاثیر آن بر پایتخت است. تهران با حدود ۱۰ میلیون نفر جمعیت ممکن است به طور کامل با کمبود آب مواجه شود. مدنی با تاکید مضاعف بر این موضوع میگوید: «وضعیت کنونی ورشکستگی آبی نام دارد، زیرا دیگر یک بحران نیست؛ بلکه وضعیتی است که برخی از خسارات آن غیرقابلبرگشت خواهد بود.»
«دنیای اقتصاد» تأکید کرده ریشههای این بحران در مجموعهای از عوامل نهفته است، از جمله آنچه مهندسان به عنوان دههها مدیریت ضعیف آب توصیف میکنند و همچنین افزایش عدم تعادل میان عرضه و تقاضا که این وضعیت با تغییرات اقلیمی تشدید شده است.
ایران یکی از بدترین خشکسالیهای ثبتشده خود را تجربه میکند و برای پنجمین سال متوالی با خشکسالی مواجه است. این کشور همچنین تحت گرمای شدیدی قرار دارد. به گفته هررا، اقلیمشناس و مورخ هواشناسی، دما در برخی مناطق کشور در این ماه به بیش از ۵۰ درجه سانتیگراد رسیده است. هررا در گفتوگو با شبکه سیانان گفت: «ایران تقریبا به طور دائم در وضعیت گرمای بیسابقه قرار دارد.»
راهکار اما از سوی دولت «کاهش فشار آب» و جیرهبندی آب بوده است؛ محمدصادق معتمدیان، استاندار استان تهران، کاهش فشار آب شهری حدود ۸۰ درصد از خانوارها را تحت تأثیر قرار داده است.
«دنیای اقتصاد» نوشته ایران اکنون امیدی جز چشم به راهی پاییز ندارد و مسئولین و مردم امیدوارند که پاییز پر بارانی در راه باشد.
