افزایش قیمت و کمبود دارو در ایران سبب اعتراضات بیماران شده است. رئیس هیئتمدیره انجمن پخش دارو نیز هشدار داده که «امروز در یکی از سختترین شرایط مالی حوزه دارو قرار گرفتهایم و اگر زنجیره تولید، پخش و داروخانه در کنار هم قرار نگیرند، تأمین دارو برای مردم با مشکل مواجه خواهد شد.»
کمبود و افزایش قیمت دارو نه تنها فشار مالی سنگینی را بر اغلب شهروندان وارد کرده بلکه نایاب شدن و عدم توزیع به موقع داروهای بیماران مبتلا به بیماریهای خاص جان آنها را تهدید میکند.
کمبود دارو همچنین به عاملی برای برگزاری تجمعات اعتراضی از سوی بیماران و خانوادههایشان تبدیل شده است. برای نمونه امروز دوشنبه ۱۷ آذرماه ۱۴۰۴ جمعی از خانوادههای بیماران مبتلا به بیماری «سیستینوزیس» در اعتراض به کمبود و جهش قیمت داروی «سیستاگون» تجمع کردند.
بر اساس گزارشها قیمت این دارو برای دوره یک ماهه از ۵۰۰ تومان به حدود ۴۵ میلیون تومان رسیده است. از سوی دیگر وزارت بهداشت پیشتر وعده تأمین به موقع دارو را داده بود اما اختلال در توزیع دارو سبب کمبود آن و عدم دسترسی بیماران به دارو شده است.
به گفته خانوادهها، داروی ایرانی جایگزین «ایمن نیست» و مصرف آن موجب خطر جدی برای کودکان مبتلا به این بیماری شده است.
یونس عرب، مدیر عامل انجمن تالاسمی ایران، نیز در گفتگو با خبرگزاری «ایلنا» درباره حذف ارز ترجیحی داروهای وارداتی بیماران خاص گفته : شرکتهای واردکننده باید به ازای ارز مورد نیاز خود، ریال را به نرخ ۲۸ هزار تومان به بانک مرکزی بدهند، اما حالا مبنای محاسبه برای آنها نرخ ۱۰۰ هزار تومانی شده است. این یعنی برای تهیه همان مقدار ارز، به چهار برابر نقدینگی ریالی نسبت به قبل نیاز دارند که در شرایط فعلی اصلاً امکانپذیر نیست.
یونس عرب گفته با حذف ارز ترجیحی هزینه دارو در خوشبینانهترین حالت حداقل ۴ برابر و در بدبینانهترین حالت تا ۱۲ برابر افزایش پیدا میکند و مردم دیگر توان پرداخت ندارند.
مدیر عامل انجمن تالاسمی ایران تأکید کرده ۹۰ درصد بیماران تالاسمی از خانوادههای کمدرآمد، و ساکن حاشیه شهرها و استانهای محروم شمال و جنوب کشور هستند و از نظر مالی شرایط بسیار بدی دارند.
حذف ارز ترجیحی دارو از سال گذشته در دستور کار وزارت بهداشت قرار گرفت و پس از تأیید و تکذیبهای فراوان در نهایت مشخص شد دولت به علت کمبود شدید منابع ارزی اقدام به حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی از جمله دارو کرده است.
از سوی دیگر در کنار افزایش قیمت و کاهش داروهای وارداتی به علت حذف ارز ترجیحی، مشکلات صنایع داروسازی در داخل مانند افزایش هزینه تولید و کمبود منابع اولیه، سبب کاهش تولید داروهای داخلی شده است.
مقامات دولتی تلاش دارند کمبود دارو را پنهان کنند با اینهمه اکبر عبداللهی اصل مدیر کل داروی سازمان غذا و دارو امروز، دوشنبه ۱۷ آذرماه، اعلام کرده «در حوزه داروهای بیمارستانی ۲۱ قلم دارو موجودی نداریم و ۱۹۵ قلم دارو نیز داریم که ذخایر آن زیر یک ماه است و ۳۶۰ قلم دارو موجودی ذخایر زیر دو ماه و ۲۷۰ قلم موجودی زیر سه ماه دارند.»
مدیر کل داروی سازمان غذا و دارو با اشاره به اینکه مشکلات حوزه صنعت دارو شامل دو دسته کمبود نقدینگی و ریالی و همچنین تخصیص و انتقال ارز است، گفته «اکنون بانک مرکزی ارز را میدهد، اما در زمینه انتقال ارز به شرکتهای تامین کننده مواد خارجی مشکل داریم؛ ذخیره دارو در کارخانهها، شرکتهای پخش و داروخانهها باید سه تا چهار ماه باشد، اما ذخیره در کارخانه زیر یک ماه، در پخشها زیر دو ماه و در داروخانهها زیر ۳ ماه است. در چنین شرایطی نگرانی از تامین دارو را برای مردم داریم.»
ابراهیم هاشمی، رئیس هیئت مدیره انجمن پخش دارو و مکمل نیز روز یکشنبه ۱۶ آذرماه ۱۴۰۴ در نشست مطبوعاتی انجمن شرکتهای پخش دارو و مکملهای انسانی با تشریح آخرین وضعیت مالی زنجیره تأمین دارو در کشور، از انباشت کمسابقه مطالبات و فشار شدید نقدینگی در شبکه پخش دارو خبر داد.
ابراهیم هاشمی تأکید کرد واقعیت این است که امروز در یکی از سختترین شرایط مالی حوزه دارو قرار گرفتهایم و اگر زنجیره تولید، پخش و داروخانه در کنار هم قرار نگیرند، تأمین دارو برای مردم با مشکل مواجه خواهد شد. بزرگترین وظیفه ما این است که دارو به دست مردم برسد.
ابراهیم هاشمی با اشاره به مطالبات ۱۵۷ هزار میلیارد تومانی شرکتهای پخش تا پایان آبان گفت: مجموعا ۴۷ هزار میلیارد تومان از مجموعه دولت شامل تامین اجتماعی، هلال احمر، دانشگاههای علوم پزشکی و… طلب داریم که بیش از ۳۱ هزار میلیارد تومان بدهی برای دانشگاههای علوم پزشکی است. ۱۱۰ هزار میلیارد تومان هم بدهی داروخانهها و بیمارستانهای خصوصی است که اگر نتوانند این میزان پول را تأمین کنند، تولید و مجموعه واردات داروهای اساسی دچار مشکل میشود. سوال آن است که کدام مجموعه است که بیش از یکسال باشد که پول آن پرداخت نشده باشد؟
به گفته رئیس هیئت مدیره انجمن پخش دارو و مکمل از ۴۳ هزار میلیارد تومان هم که قرار بود از سوی سازمان تامین اجتماعی به حوزه وزارت بهداشت و دانشگاههای علوم پزشکی پرداخت شد اکنون ۱۹/۸ هزار میلیارد تومان در دو مرحله پرداخت شده اما دانشگاهها این مبلغ را صرف حقوق پرسنل کردهاند. در حالی که باید بخشی به دارو اختصاص پیدا میکرد. تا حالا یک ریال هم وارد فضای کاری ما نشده است. مشکل اینجاست که سازمان غذا و دارو هم اختیاری در حوزه مالی این بخش دارو ندارد اما باید پاسخگوی تمام تعهدات باشد.
رئیس هیئت مدیره انجمن پخش دارو هشدار داده اگر شرکتهای پخش نتوانند این حجم مطالبات را وصول کنند، تداوم تولید، واردات و تأمین داروهای اساسی کشور در معرض تهدید قرار میگیرد.
