قیمتها در بازار ارز و طلا در ایران به سرعت در حال افزایش است. وزیر اقتصاد جمهوری اسلامی همزمان با رسیدن قیمت هر دلار آمریکا به بیش از ۱۲۶ هزار تومان گفته «وضع خیلی بد است و اداره کشور در شش ماه گذشته بسیار سخت بوده است. درگیر این هستیم که پول یارانه سر ماه و پرداختی حقوقها از کجا بیاید؟»
قیمتها در بازار ارز و طلا در ایران طی روزهای گذشته با افزایش روبرو بوده و امروز نیز قیمتهای بیسابقهای در این دو بازار ثبت شده است.
قیمت هر دلار آمریکا که صبح امروز دوشنبه ۱۷ آذرماه ۱۴۰۴ به ۱۲۵ هزار تومان رسیده بود، تا عصر روز دوشنبه به ۱۲۶ هزار و ۳۵۰ تومان رسید.
هر یورو ۱۴۶ هزار و ۸۵۰ تومان، هر پوند بریتانیا ۱۶۸ هزار تومان، هر لیر ترکیه ۲۹۶۰ و هر درهم امارات ۳۴ هزار و ۶۰۰ تومان قیمتگذاری شد.
همزمان در بازار طلا نیز قیمتها با افزایش روبروست. قیمت هر سکه کامل طلا در روز دوشنبه ۱۷ آذرماه به ۱۳۳ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان رسید.
قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز ۱۲ میلیون و ۷۸۰ هزار تومان و هر مثقال طلا نیز در بازار ایران ۵۵ میلیون و ۳۹۲ هزار تومان اعلام شد.
در حالیکه برخی معتقدند افزایش قیمتها در بازار طلا و ارز جنبه روانی دارند، بسیاری از کارشناسان چنین موضوعی را رد کرده و عوامل اقتصادی را موثرتر از جو روانی حاکم بر بازار برای افزایش قیمتها میدانند.
وبسایت «تجارت نیوز» روز گذشته گزارش داد که افزایش کنونی قیمتها در بازار ارز، نه هیجانی، بلکه ناشی از بازگشت قیمتها به سطح واقعی خود است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند با وجود تورم ۵۰ درصدی در اقتصاد ایران و همچنین کمبود شدید منابع درآمدی دولت و کاهش رشد اقتصادی و عمیقتر شدن رکود، طبیعی است ارزش پول ملی ایران آب برود و در نتیجه قیمت ارزهای رایج در بازار ایران با افزایش روبرو شود.
علی طباطبایی، کارشناس بازارهای مالی، معتقد است پایین نگه داشتن دستوری نرخ دلار و اتکا به اخبار سیاسی باعث شد تا جهش قیمت آن به تأخیر بیافتد، در حالی که قیمت واقعی باید زودتر از اینها از ۱۳۵ هزار تومان عبور میکرد.
او توضیح داده دلار معمولا چند ماه جلوتر از نقدینگی حرکت میکرد، اما امسال این روند معکوس شد و نقدینگی مرداد که «عدد بسیار بزرگی» بود، در قیمت ارز منعکس نشد.
این کارشناس اقتصادی تأکید کرده که دلار اکنون در حال جبران عقبماندگی ششماهه خود از تورم و نقدینگی است و بازار تلاش میکند این فاصله را پر کند.
او با پیشبینی قیمت دستکم ۱۶۰ هزار تومانی برای دلار در هفتههای آینده گفته «با توجه به نقدینگی مرداد، قیمت دلار باید در محدوده ۱۱۲ تا ۱۱۳ هزار تومان قرار میگرفت، اما طبق الگوی سالهای گذشته، معمولا ۳۰ تا ۳۵ درصد رشد تا پایان سال به این عدد افزوده میشود. همچنین اگر روند ششماهه نخست سال مبنا قرار گیرد، افزایش ۳۶ درصدی دیگر نیز برای رسیدن به ارزش واقعی منطقی به نظر میرسد.»
افزایش قیمت ارز، به ویژه دلار که به نبض اقتصاد ایران معروف است، سبب افزایش قیمت کالاها و خدمات مختلف در اقتصاد وارداتمحور ایران خواهد شد.
در چنین شرایطی پیشبینی میشود افزایش قیمت ارز نه تنها کالاهای وارداتی، بلکه کالاهای ساخت داخل که به واردات مواد اولیه متکی هستند، از محصولات کشاورزی و دامپروری تا دیگر کالاها، را با افزایش قیمت روبرو کند. این در حالیست که تورم کنونی نیز از تحمل بسیاری از خانوارهای حقوقبگیر و کمدرآمد خارج است.
در آنسو اما اظهارات وزیر اقتصاد درباره «وضعیت خیلی بد و دشوار» نیز بیانگر روزهای سختی است که در انتظار سفره و معیشت مردم است.
علی مدنیزاده وزیر اقتصاد روز دوشنبه ۱۷ آذرماه گفته «وضع خیلی بد است، اما همین اداره کشور در شش ماه گذشته بسیار سخت بوده است. درگیر این هستیم که پول یارانه سر ماه و پرداختی حقوقها از کجا بیاید؟ شرایط الان بسیار دشوار است، خود من هم مطالبه اصلاح دارم، اما باید دید در چه شرایط زمانی هستیم.»
وزیر اقتصاد جمهوری اسلامی بر لزوم انجام اصلاحات اقتصادی تأکید کرده و گفته «مسائل کشور بسیار پیچیده است» و «۲ به علاوه ۲ مساوی با ۴ است، نمیشود بگوییم بر اثر جنگ و فضای پس از جنگ چند صد همت آسیب بودجهای دیدهام، ولی چکار کنم؟»
او همچنین با اشاره به آمیخته شدن اقتصاد ایران به شبکههای مافیایی و فساد گفته «به طرز باورنکردنیای پولهای کثیف خرج میشود تا دروغ پخش شود، اخبار غلط منتشر شود و اذهان مردم در مسیرهای خاصی هدایت شود. این چیزی بود که حتی تصورش را هم نمیکردم. و پولهای کلانی در رسانهها هزینه می شود تا دروغها را چنان منتشر کنند که حقیقت لابه لای آن پنهان شود.»
علی مدنیزاده در بخش دیگری از سخنانش گفته «اگر میخواهیم امالفساد یعنی تورم را از بین ببریم راهی جز اصلاح ناترازی بانکی نداریم. نمیشود کشور ۵۰ درصد رشد نقدینگی، ۵۰ درصد کسری بودجه و ۴۰ تا ۵۰ درصد رشد اضافهبرداشت بانکها داشته باشد و انتظار تورم ۱۰ درصدی داشته باشیم. این مثل این است که بگوییم دو بعلاوه دو مساوی چهل! دو به علاوه تحت هر شرایط برابر با چهار است.»
او همچنین توضیح داده که «از انتهای سال گذشته یکسری شوکها به کشور وارد شد و گاه تصمیمهای غلطی گرفته شد که کسری بودجه نهفتهای در ساختار بودجه کاشت. فضای جنگ و سپس فضای پس از جنگ، که آسیبش از خود جنگ بیشتر است، نااطمینانی شدیدی ایجاد کرد. تا وقتی در فضای نااطمینانی باشیم، توقع سرمایهگذاری و تولید داشتن، توقع بجایی نیست. عدد و رقمها نشان میدهد که کسری بودجه دولت امسال بسیار افزایش یافته و بخشی از تورم و رشد نرخ ارز نتیجه همین شوکهاست.»
او همچنین با اشاره به کسری بودجه گفته «به واقع شرایط بسیار سخت بوده است. پرداخت یارانه ماهانه، حقوق بازنشستگان، معلمان، اساتید و تأمین منابع دانشگاهها هر روز چالش جدی ایجاد میکند» و «کسری بودجه یکی از اصلیترین ریشههای تورم است و تا آن را حل نکنیم، تورم حل نخواهد شد.»
